ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೇಖನಗಳು

ಜಿ ಎನ್ ಮೋಹನ್  ಸರಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಅದು ೧೯೮೧ ಇಡೀ ಭಾರತ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಬಳಲಿ ಆಗ ತಾನೇ ಮಗ್ಗುಲು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹೇಗೆ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಬಿಡಬಹುದು ಎಂಬ ನೋಟ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಧಕ್ಕಿ ಹೋಗಿತ್ತು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟು, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಡ ಇನ್ನೂ ಆರಿರಲಿಲ್ಲ 'ಸಮುದಾಯ' ತಂಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ...

ಮಲೆನಾಡು ಡೈರಿ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಔಲು ನೆಂಪೆ ದೇವರಾಜ್ ಈ ವರ್ಷ ಹಾಲಿಗೆ ಸಮೀಪ ಕಲ್ಲು ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂಬ ಮದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಟ ನಮ್ಮ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬಾರೀ ನಿರಾಶೆಯುಂಟಾಗಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಈ ಬಾರಿ ಮೀನುಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ನಮ್ ಆ ಜನ್ಮ ಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು...

ಎಸ್. ಪಿ. ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಾರದಿಂದ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ: ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು: ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರೀತಿಯ, 'ಪ್ರೇಮಕವಿ'ಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತು ತುಂಬಿತು, ಆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಅವರ ಕಾವ್ಯಬದುಕು ಕುರಿತಂತೆ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು 'ಹಿನ್ನೋಟದ ಕನ್ನಡಿ' ಎಂದು. ಆದರೆ, ಈ ಒಂದು ಪದ "ಪ್ರವೇಶಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ" ಇದೇನು...

ಎನ್ ಎಸ್ ಸೇತುರಾಂ  ಪ್ರೀತಿಯ ಗೋಪಾಲ ವಾಜಪೇಯಿ, ನೀವು ಹೀಗೆ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವೇಷವಿದೆ, ವಿಷಾದವಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ರಿ. ಆತ್ಮೀಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖವಿದೆ. ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಟ ಅಂತ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಮನುಷ್ಯ ನಾನು. ನಾನು ಒಬ್ಬ ನಟನಾಗಿ ಗುರುತಾದದ್ದೇ ನಿಮ್ಮ 'ದೊಡ್ಡಪ್ಪ' ನಾಟಕದ...

ನಾಗೇಶ್ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದದ್ದು- ಗಣತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧತಂತ್ರ: “ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಎಂದೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯ ಬಡ ಪೆಕರ ರೈತನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಏನಾಗಬೇಕಿದೆ? ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ಬದುಕಿ ಬಂದರೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಗೆಯ್ಯುತ್ತಿರಬೇಕು. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದವರು...

ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿಲ್ಲದ, ಮನೆಯನೆಂದೂ ಕಟ್ಟದ ಆರ್ಯಾ ಕೆರೇಕೈ ರಜನಿ ಗರುಡ  ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಊರಾದ ಈ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನನಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿರಿಯರಾದವರೇ ನನಗಿಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಚಹಾ, ಚುಮ್ಮರಿ, ಮಿರ್ಚಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆವ...

ಜಯಶ್ರೀ ಸುಕಾಲೆ ಬೆಳ್ಳನೆ ಬೆಳಗಾಗಿತ್ತು; ಮಲ್ಲಿಗೆ ರಾಶಿಯಾಗಿ ಬೆಳಕು ಹರಡಿತ್ತು ಸೇತುವೆ ಕೆಳಗೆ ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ಥಳಕು. ಅದೆಂಥ ಮೋಹಕ ಗತ್ತು ನವಿಲೇ ಸೇತುವೆ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಯ ಜೊತೆ ವಾಯುವಿಹಾರದ ನಡಗೆ ಕಲೆ. ಕವಿ ಅದ ನೋಡಿದನು; ಮರುಳಾದನು ಅಡಿಗಡಿಗೆ ನವಿಲೇ ನವಿಲೇ ಬಿಸಿಯಾಯಿತು ಕವಿಯ ಗುಂಡಿಗೆ. ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗೊ ನವಿಲ ಜೊತೆಗೆ...

ಜಿ ಎನ್ ಮೋಹನ್  'ಪಪ್ಪಾ ಹೋಮ್ ವರ್ಕ್ ಗೆ ಹೆಲ್ಪ್ ಮಾಡ್ತೀಯಾ..' ಅಂತ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಓಡಿಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಹಾಗೆ ಓಡಿ ಬಂದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮಡಿಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವಳು ತಂದಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆ ತಿರುವುತ್ತಾ ಹೋದೆ ಅವಳು ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಕಥೆ ಹೆಕ್ಕಬೇಕಿತ್ತು ಶಾಲೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಪಾಠವನ್ನು ತನ್ನ...

ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮಾವಲಿ ಯುದ್ಧದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದಕೋಶಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಥ ನೀಡಲಾರವು ಎಂಬುದೇ ಸತ್ಯ. ಅಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಎಂದರೆ ಅಂತ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯ ಎಂದರೆ ನಾಂದಿ ಎಂದರ್ಥ. ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಜರುಗಿದ ತರುವಾಯವೇ ನಿಜದ ಯುದ್ಧ ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಏನು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವೋ, ಅವವೇ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ...

ಶಶಿಕಾಂತ ಯಡಹಳ್ಳಿ  ಗುಂಡಿಗೆ ಗುಂಡು ರಕ್ತಕೆ ರಕ್ತ ಮನುಕುಲ ಚರಿತ್ರೆ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ... ಬರೀ ಸೇಡಿಗೆ ಸೇಡು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಕಾರಣ ಬೇಕಿಲ್ಲ.. ಯುದ್ದವೆಂಬುದು ಸುಡುಗಾಡು ಕದನಕೆ ದ್ವೇಷವೇ ಸಾಕಲ್ಲ... ಗಡಿಗಳ ಆಚೆ ಈಚೆ ರಣಹದ್ದುಗಳ ಹಾರಾಟ.. ಸಮರವೆಂಬುದೇನಲ್ಲ ಸಾವಿಗಾಗಿ ಕಾದಾಟ... ಆಳುವವರಿಗದು ಯುದ್ದೋನ್ಮಾದ ಭಾವ.. ಯೋಧರ ಮನೆಯಲಿ...

ಚಲಂ ಹಾಡ್ಲಹಳ್ಳಿ  ಯುದ್ದ ಮಾಡಿಬಿಡಿ ರಾಜನ ಪೋಷಾಕು ಧರಿಸಿ ದೇಶದ ಬೀದಿ ಬೀದಿಯಲಿ ಸುತ್ತಿಬಿಡಿ.. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದರರು ಸಾಯುತ್ತಿರಲಿ ಹುತಾತ್ಮ ಅಂತ ಬೋರ್ಡು ಬರೆಸಿಕೊಂಡು ನೇತು ಹಾಕಲು ಸರ್ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಬಿಡಿ ಏನೂ ಅರಿಯದ ಕೂಸು.. ತಾಯಿಯ ರೋದನೆ.. ಮುದ್ದು ಹೆಂಡತಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಆಯಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.....

ಶಶಿಧರ್ ಹೆಮ್ಮಾಡಿ ದುಬೈ ಉದ್ಯಮಿ ಬಿ. ಆರ್. ಶೆಟ್ಟರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲಾಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಿತಮಿತವಾದ ದರದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸೌಕರ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾರಂತೆ! 'ಪಾರಿಜಾತ ಹೊಟೇಲಿ'ನಲ್ಲಿ ಚಹಾಕ್ಕೆ 20 ರೂಪಾಯಿ. ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಗೆ 45. ಅವರ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ 'ಹಿತ ಮಿತವಾದ' ದರದಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸು...

ಬಲೂನು ಮಾರುವ ಕಣ್ಣುಗಳು & ಜಾಗತೀಕರಣ  ಜಿ ಕೆ ನವೀನ್ ಕುಮಾರ್  ಬೆಲೂನಿನ ಒಳಗೆ ಉಸಿರು ತುಂಬಿ ಪಟಾರನೆ ಕೈಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಾ... ಮಕ್ಕಳನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು, ಇದೀಗ ಉಸಿರಾಡಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.ಎಷ್ಟೋ ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ತನ್ನ ಉಸಿರನ್ನೇ ದಾರೆ ಎರೆದ ಅವನ ಗಂಟಲು... ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿದೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ.ಊರು ಊರು ಸುತ್ತುತಾ......

ಬದುಕ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ.. ಎನ್ ಪಾರ್ವತಿ ಬದುಕೇ ನೀನ್ನನಪ್ಪಿದಷ್ಟು ಚಂದವಾಗಿ ನಾನಿನ್ನನಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದ ಯಾರೂ ಕಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಲಿತದ್ದು, ಆತುಕೊಂಡಿದ್ದು ಅಂಟಿಯೂ ಅಂಟದಂತೆ ಇದ್ದು ನೆಲೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲದೆ, ಜಾರಿಹೋಗುವ ತಾವರೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಹನಿಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಮರದ ಎಲೆಯಂತೆ, ಗಿಡದ ಹೂವಿನಂತೆ ಜೀವವಾಗುವ, ಭಾವವಾಗುವ ಭಾಗವೇ ಆಗಿಹೋಗಿ...

The Hindu (April 9/ 2016) Literary review ನಲ್ಲಿ Easterine Kire ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಒಂದು ಕೃತಿ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತಳಮಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅವಧಿ ಓದುಗರು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಲಿ ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸಿ ಕವಯತ್ರಿ  ಮಹೇಶ್ವರಿ.ಯು ಆ ಕೃತಿ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿ...

ತಾವರೆಯ ಬಾಗಿಲು-2 ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶ ಮೂರ್ತಿ "ಕಾವ್ಯಾರ್ಥ" ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಾವ್ಯವು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಾದ ಒಂದು ರಚನೆ. ಭಾಷೆಯಾದರೋ ಸ್ವಯಂ ತಾನೇ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಪದಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ರಚನೆ. ಆ ಪದಗಳಿಗೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವೆಂಬುದು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನೇಕಾರ್ಥಗಳು) ಇದೆ. ಹಳಗನ್ನಡಕಾವ್ಯ ನಮಗೆ...

ರಾಜಾರಾಂ ತಲ್ಲೂರು ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿದುಣ್ಣುವ ರೈತರಾಗುವ ಬದಲು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಒಂದರ ನೌಕರರಾದರೆ ಬದುಕು ಸುಭದ್ರ! ಇದು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಕೃಷಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮರ್ಥನೆ. ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃಷಿ ನೀತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ NDA ಸರಕಾರದ ‘ನೀತಿ ಆಯೋಗ’...

ಡಾ. ಪ್ರೇಮಲತ ಬಿ ನವಿಲಾಗದಿರು ಬಿರಿದು..... ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂದಾನವ ಕಲ್ಲ ಕಾಯದವ ಸೊಲ್ಲೆತ್ತದೆ, ತುಟಿಯ ಬಿಗಿದು ಕಿರುಗೆರೆಯ ಅಂಚ ನಗೆಕಿರಿದು! ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಿ ನಿಂದಾನವ ಧ್ಯಾನದಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕಿವಿಯಾಗಿ ಕೇಳುವಂತೆ ಮನಸಿನಲಿ ಮಂಥನ ನಡೆಸಿದಂತೆ! ದೊಡ್ಡಾಲೆಯ ಕಿವಿಯ ಇಳಿಯ ಬಿಟ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜದ ಆಯ ಕೊಟ್ಟು ನಿನ್ನ...