-ರವಿ ಮಡೋಡಿ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಆಟದ ಪ್ರಚಾರವು ಊರಿನ ಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಸಿದ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ, ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ತೂಗುಹಾಕಿದ ಕರಪತ್ರ, ಊರೂರು ಸುತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದ ಅನೌನ್ಸ್ಮೆಂಟ್ , ಪರಿಚಿತರ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಪತ್ರಿಕೆ, ರೇಡಿಯೊ, ದೂರದರ್ಶನಗಳು ಬಂದವು. ಈಗ ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಆಟದ ಸುದ್ದಿ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಊರು–ದೇಶಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಿವು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಲವು ಕಡೆ ಚದುರಿ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಚದುರಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯೇ ‘ತಿತ್ತಿತ್ತೈ’. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್ ಹಂಚುವ ಮತ್ತೊಂದು ಆ್ಯಪ್ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಕಲಾವಿದ, ಮೇಳ, ಪ್ರಸಂಗ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಆಯೋಜಕ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪರಂಪರೆಯ ಕಲೆಯಾದ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅಗತ್ಯವೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಜೀವಂತಿಕೆ ರಂಗದಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಅದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶ ರಂಗದ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕನನ್ನು ರಂಗದವರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು, ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವುದೇ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೆನ್ನಬಹುದು.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂದು ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ತುಮಕೂರು, ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ ಮೊದಲಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ದುಬೈ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ವಿವಿಧ ಊರು ಮತ್ತು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹೊಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ರಂಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೀಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಜಾಲವೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನಾಸಕ್ತರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಲ್ಲದು.

ಕಲಾವಿದರ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಿತ್ತಿತ್ತೈನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲಾವಿದನ ಹೆಸರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕರಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಟ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಕರಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ಯಾವ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಯಾವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ಕಲಾಯಾನ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಅವನ ಸಂದರ್ಶನಗಳು, ಲೇಖನಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ತಿಳಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಪರೂಪ. ತಿತ್ತಿತ್ತೈನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಚಯ, ಸಂದರ್ಶನ, ಲೇಖನ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುರಿತ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವ ಮೇಳದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಿತ ವಲಯದಾಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ವಿಶಾಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯ ಮಹತ್ವ ನಿತ್ಯದ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದು ದಾಖಲಿಸುವ ಕಲಾವಿದರ ವಿವರಗಳೇ ನಾಳೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಆಕರಗಳಾಗಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ವಿವರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗದ ಕಾರಣ ಇಂದು ಅವರ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದೇ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಆ ಕೊರತೆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲಾತಿ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲದು. ಕಲಾವಿದರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಚಯ ಪುಟಗಳು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರೆ, ಅವು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರ ಕೋಶವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

ಮೇಳಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಳದ ಮಾಲೀಕರು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು, ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಹಿತಿ, ಕಲಾವಿದರ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಗಳ ಸಂಚಾರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೇಳದ ಆಟ ಇಂದು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ, ಮರುದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಸಮಯ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆ ಬದಲಾವಣೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೂ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಲುಪದೆ ಹೋಗುವುದೂ ಉಂಟು. ನೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದ ತನ್ನ ಊರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವೇಷ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದೆ ಆಟ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅನುಭವ ಅನೇಕ ಯಕ್ಷಗಾನಾಸಕ್ತರಿಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೆಂದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂತರವಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊರೆತರೆ ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ, ಬಳಕೆದಾರನಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸೂಚನೆ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ ದೊರೆಯಬಹುದು. ನೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದ ಅಥವಾ ಮೇಳವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಾಹಿತಿ ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಜೀವಾಳವಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೂ ತಿತ್ತಿತ್ತೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಮುದ್ರಣ ಕಾಣದ, ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಹೆಸರು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಕೃತಿಕಾರರ ಕುರಿತು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಕರ್ತರ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಅದು ಕಲಾವಿದರು, ಭಾಗವತರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನಾಸಕ್ತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಜಾಲವನ್ನೂ ತಿತ್ತಿತ್ತೈ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ವೇಷಭೂಷಣ ತಯಾರಕರು, ಕಿರೀಟ–ಆಭರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವವರು, ರಂಗಸ್ಥಳ ಕಟ್ಟುವವರು, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವವರು, ವಾಹನ ಒದಗಿಸುವವರು, ಊಟ–ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವವರು, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರು—ಹೀಗೆ ಅನೇಕರು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಸೇವಾ ವಲಯ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇನ್ನೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಲು ಮುಂದಾಗುವ ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ತಿತ್ತಿತ್ತೈ ಇಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಯೋಜಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೇವೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಹರಕೆ ಬಯಲಾಟದ ಪರಂಪರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇಂದು ಟಿಕೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಸಭಾಂಗಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ನಗರಕೇಂದ್ರಿತ ಆಯೋಜನೆಗಳು, ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಚಾರ, ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಆಯೋಜಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಿತ್ತಿತ್ತೈನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಟಿಕೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಪಯೋಗ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ಆಯೋಜಕರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯೋಜಿಸಬಹುದು. ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಯಾವ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಗಳು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಈ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಆಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯ ಉಪಯೋಗವಿದೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದಾಗ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮನವಿಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ಮನವಿಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ, ಹಣ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾದ ಖಾತೆ, ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಉಂಟು. ಪರಿಶೀಲಿತ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿತ್ತಿತ್ತೈ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕಲಾವಿದರ ನೆರವಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಆಗ ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಾಧನವಾಗದೆ, ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಂಡಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿರುವುದು ತಿತ್ತಿತ್ತೈನ ಪಯಣದ ಮಹತ್ವದ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ. ಆದರೆ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಎಷ್ಟು ಕಲಾವಿದರು ಹೊಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು, ಎಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ತಲುಪಿದರು, ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ವಿವರಗಳು ದಾಖಲಾಗಿ ಉಳಿದವು, ಎಷ್ಟು ಆಯೋಜಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆತವು ಹಾಗೂ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಷ್ಟು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೆರವು ತಲುಪಿತು ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಿಜವಾದ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ. ವಿವೇಕದಿಂದ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು ಪರಂಪರೆಯ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು, ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರನ್ನು ಕಲೆಯತ್ತ ಕರೆತರಬಹುದು. ರಂಗದ ಬೆಳಕು ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಆ ಬೆಳಕಿನತ್ತ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ನಡುವೆ ಅಂತಹ ದಾರಿಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ‘ತಿತ್ತಿತ್ತೈ’ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ತಿತ್ತಿತ್ತೈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: www.tititai.com

ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ‘Tititai’ ಆ್ಯಪ್ ಗೂಗಲ್ ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ.