– ದರ್ಶನ್ ಕುಮಾರ್

ಮುಂಗಾರಿನ ಮೊದಲ ಹನಿಗೆ
ಮೈಯೊಡ್ಡಿ ನಿಂತ
ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಬಿರುಕಿನಲ್ಲಿ
ಒಸರುವ ಘಮದೊಳಗೆ
ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ
ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ ಭಾಷೆಯೊಂದು.

ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲಿ
ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಮರದ
ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಾದುಹೋಗುವ
ಗಾಳಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಗೆ
ಕನ್ನಡದದೇ ಉಸಿರಾಟದ
ಲಯವಿದೆ.
ತೊಟ್ಟಿಲ ಬಳಿ ತೂಕಡಿಸುತ್ತಲೇ
ತಾಯಿ ಗುನುಗಿದ
ಜೋಗುಳದ ರಾಗದಲ್ಲಿ
ಕರಗಿಹೋದ ಅಕ್ಷರಗಳಿವು.

ಅಂಗಳದ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ
ಎಳೆಯ ಬೆರಳು ಗೀಚಿದ
ಮೊದಲ ‘ಅ’ಕಾರ,
ಕಣ್ಣೀರಿನ ಹನಿ ಬಿದ್ದು
ಅಳಿಸಿದ ಸ್ಲೇಟಿನ ಬರಹ,
ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಭಾಷೆ
ಪದಗಳ ಹಂಗು ತೊರೆದು,
ನೆತ್ತರೊಳಗೆ ಬೆರೆತ ಜೀವದ
ಒರತೆಯಾಗಿ ಹರಿಯಿತು.

ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ
ಮುದುರಿಕೊಂಡ ಮಂಜು,
ಬಯಲುಸೀಮೆಯ
ಬಿಸಿಲುಗುದುರೆಯ ಬೆನ್ನೇರಿದ ಧಗೆ,
ಶರಾವತಿಯ ಆಳದಲಿ ಮೈಮರೆತ
ನೀಲಿಮೌನ—
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು
ಋತುಮಾನವೂ ತಟ್ಟುವುದು
ಈ ನೆಲದ ಎದೆಯನ್ನೇ.
ಇಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳ ದನಿಯಲ್ಲೂ
ಪುರಾತನ ಕಾವ್ಯವೊಂದು
ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಮಾತು ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುವ
ಹೊಸ್ತಿಲಲಿ,
ಹೇಳಲಾಗದ ಸಾವಿರ
ಭಾವಗಳು ಗಂಟಲಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ,
ತುಟಿಯಂಚಲಿ ಬಂದು
ಹಿಂದಿರುಗುವ ಅಸಹಾಯಕ ಮೌನಕ್ಕೆ
ಯಾವ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು?
ಅದುವೇ ನನ್ನ ಒಳಕನ್ನಡ.

ಸಾವಿರ ಗ್ರಂಥಗಳ ದಾಟಿ,
ಪಂಡಿತರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೀರಿ,
ನೋವಿನ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ
ಉಳಿದದ್ದು ಈ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ನುಡಿ.
ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಗುಡಿಯ
ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ
ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಆಟದಲ್ಲಿ
ಮೈನೆರೆದ ಶಾಸನಗಳು,
ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ
ಉಸಿರುಚೆಲ್ಲಿದ ಜೀವಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು
ಮೌನವಾಗಿಯೇ
ಎದೆಗೊತ್ತಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿವೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುವ ಇರುವೆಗಳಿಗೂ,
ಕೂಗುವ ಗೂಬೆಗೂ
ಕಾಲದ ಮಗ್ಗುಲಲಿ
ಹರಿಯುವ ಈ ಕರುನಾಡ
ಕರುಳುಬಳ್ಳಿ ಗೊತ್ತು.

ಗಾಜಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಡಿಯಲಿ,
ನಿಯಾನ್ ದೀಪಗಳ ಜಗಮಗದಲ್ಲಿ,
ಹಳ್ಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದವನ
ಕಿಸೆಯೊಳಗಿನ ಸವಕಲು ನಾಣ್ಯದಂತೆ
ಭಾಷೆಯೊಂದು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ,
ಮೌನವಾಗಿ ಕೂತಿದೆ.
ಆದರೂ, ಒಂಟಿತನ ಕಾಡಿದ ರಾತ್ರಿಯಲಿ,
ಊರ ನೆನಪಾಗಿ,
ದಿಂಬುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಿದ
ಕಣ್ಣೀರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಲು
ಬರುವುದು ಅದೇ ತಾಯಿಯ
ಮಡಿಲ ಒರಟು ಸಾಂತ್ವನ.

ನಿಘಂಟಿನ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು
ಮೀರಿ ಹರಿಯುವ ಜೀವಗಂಗೆಯಿದು.
ಗದ್ದೆಗಿಳಿದ ರೈತನ
ಹೂಂಕರಿಸುವ ದನಿಯಲ್ಲಿ,
ಬಲೆ ಬೀಸುವ ಬೆಸ್ತನ
ತೋಳಿನ ಸೆಳೆತದಲ್ಲಿ,
ರೊಟ್ಟಿ ತಟ್ಟುವ ಕೈಗಳ
ಬಳೆಗಳ ಸದ್ದಿನಲ್ಲಿ
ನಿತ್ಯವೂ ಮರುಹುಟ್ಟು
ಪಡೆಯುವ ಜೀವಂತ ದರ್ಶನ,
ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬೆವರ
ಹನಿಯಲ್ಲೂ ಅರಳುವ ಅಕ್ಷರ.

ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ
ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತರೂ,
ಕಾಲುಗಳು ಬೇರೂರಿರುವುದು
ಈ ತೇವದ ಮಣ್ಣಿನಲಷ್ಟೆ.
ನನ್ನ ಮೌನ, ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ,
ನನ್ನ ವಿನಾಶ—
ಎಲ್ಲವೂ ಲೀನವಾಗುವುದು
ಇದೇ ಮಣ್ಣಿನ ಗಂಧದಲ್ಲಿ.
ನುಡಿಯೆಂದರೆ ಗಡಿಯ
ಹಂಗು ತೊರೆದ ಒಂದು ಧ್ಯಾನ,
ಉಸಿರು ನಿಂತ ಮೇಲೂ
ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ತಂಪಾದ ಸ್ಪರ್ಶ.