ಆರ್.ಬಿ. ಗುರುಬಸವರಾಜ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಸರಕೋಡು ಸರಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಎಂ.ಎ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವೀಧರರು. ಬೋಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ೨೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಣಕಾರ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಇವರ ‘ಮ್ಯೂಸ್: ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯ’ ಕಾದಂಬರಿ ಇದೀಗ ಧೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಭಾಗ – ೨೧

ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಈಶಾನ್ ಎದ್ದಾಗ, ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನೆನಪು ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂತು. DRAFT_FINAL_04-ORIGINAL AUTHOR: UNKNOWN. ಆ ಕಡತವನ್ನು ತೆರೆಯದೆಬಿಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವನಿಗೆಸಮಾಧಾನವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಏನಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಿನಯ್ ಆ ಕಡತದ ಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಈಶಾನ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹಳೆಯ ಫೈಲ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಉಳಿದ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ನಿನ್ನೆ ಕಂಡಿದ್ದ ಕರಡು ಕಥೆಯ ಪುಟಗಳು ಅವನಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅವನು ಕಪ್ಪು ಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ. ಪತ್ರಗಳು, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಗಳ ತುಣುಕುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ದಿನಾ೦ಕದ ಪ್ರಕಾರ ಜೋಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಕೆಲವು ಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಬರಹವಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಟೈಪ್‌ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಪುಟಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ಕ್ಲಿಪ್ನ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು; ಅವುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಳೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದವು.
ಒಂದು ಹಳೆಯ ಲಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಮಡಚಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಗದ ಅವನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.ಅದರ ಮೇಲೆ ವಿಳಾಸವಿರಲಿಲ್ಲ. ದಿನಾಂಕವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಗದದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಡಚಿದ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. “ಈಶಾನ್‌ಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದು. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.”ಈಶಾನ್‌ನ ಕೈಗಳು ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತವು.ಇದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕೈಬರಹವೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅಕ್ಷರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಕಾಗದವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆರೆದ.ಅದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಪತ್ರವಿತ್ತು.
ಈಶಾನ್, ಈ ಪತ್ರ ನಿನ್ನ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ನಂಬಬೇಡ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಾಲು ಮೂಲದ್ದು, ಯಾವ ಸಾಲು ನಂತರ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.

ನಾವು ಬರೆದ ಕಥೆ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಘಟನೆಗಳು ನಿಜ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವವ್ಯಕ್ತಿಯೇನಿಜವಾದವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದುಭಾವಿಸಬೇಡ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಕಥೆಯೇ ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೆ೦ದೂ ಭಾವಿಸಬೇಡ.

ನಾನು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳು ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿನಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ನಿನ್ನ ಪರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಮೊದಲು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸು.
-ಅನಿರುದ್ಧ.

ಈಶಾನ್ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತ.ಸಹಿ ಅನಿರುದ್ಧನದ್ದೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾಷೆ, ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳ ರಚನೆ ಅವನ ಬಾಲ್ಯದ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧನ ಬರಹವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಸಾರಾಳನ್ನು ಕರೆದು ಪತ್ರ ತೋರಿಸಿದ.ಅವಳು ಪತ್ರವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿದಳು.“ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿರುದ್ಧ ಬರೆದದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ,” ಎಂದಳು. “ಆದರೆ ಈ ಪತ್ರ ಯಾವಾಗ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಫೈಲ್‌ಗೆ ಬಂತು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.” ಎಂದಳು.

“ಅವನು ಮ್ಯೂಸ್‌ನಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ. ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು.” ಎಂದ ಈಶಾನ್.
“ಅದು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಪತ್ರವೊಂದರಿAದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು.” ಎಂದಳು ಸಾರಾ.
ಈಶಾನ್ ತಲೆಯಾಡಿಸಿದ. ಅವನು ಪತ್ರದ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆದು ವಿನಯ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಮೂಲ ಕಾಗದವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿ, ಅದರ ಮಡಚಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ.ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಅವನು ಕಾಣೆಯಾದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಬರೆದಿದ್ದ ಈ ಪತ್ರ ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನನೆನಪುಗಳನ್ನುಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತನ್ನಬಳಿ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳಮೂಲವನ್ನೂಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ವಿನಯ್ ಬಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ. ಕೈಬರಹದ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಾಲ್ಯದ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧನ ಬರಹದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವAತೆ ಕಂಡವು. ಆದರೆ ಅವನ ಬಳಿ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾದರಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.
“ಈ ಪತ್ರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿರುದ್ಧನದ್ದಾಗಿರಬಹುದು,” ಎಂದನು. “ಆದರೆ ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕು. ಪತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು.”

“ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡ ಎಂದು ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ,” ಎಂದ ಈಶಾನ್. “ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?”ವಿನಯ್ ಪತ್ರದ ಆ ಸಾಲನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಿದ.“ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ಮೂಲ ಕಥೆಯನ್ನು ನಂತರ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ಹಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಇದ್ದವು. ಹಳೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಯೋಜಿಸುವ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಪತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ.
“ಹಾಗಾದರೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಲರ್ಹವೇ?” ಕೇಳಿದ ಈಶಾನ್.

“ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾಗದದಲ್ಲಿಯೂ ನಂತರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೈಬರಹ, ಕಾಗದದ ವಯಸ್ಸು, ಮಸಿ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಬAಧಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಸಿಕ್ಕರೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಯಾವ ಮೂಲ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
ಸಾರಾ ಮಧ್ಯೆದಲ್ಲೇ “ಅನಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ನಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು’ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವಿದೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.

ವಿನಯ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಯೋಚಿಸಿ “ಅದು ಒಂದು ಸರಳ ಸಲಹೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಮೂಲ ಕಥೆಯ ನೆನಪನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿAದ, ಮೂಲ ಬರಹವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿರಬಹುದು. ನಾವು ಊಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ನಿಜವಾದ ಸುಳಿವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಉತ್ತಮ.” ಎಂದ.
ಈಶಾನ್ ಪತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ.ಅನಿರುದ್ಧ ತನ್ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಯಾವ ಅಪಾಯದಿಂದ? ಮ್ಯೂಸ್ನಿಂದಲೇ? ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡದಿAದ? ಅಥವಾ ತನ್ನದೇ ಬಾಲ್ಯದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ?ಪತ್ರವು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.ಮೂಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವುದು.

ಆ ಸಂಜೆ ಈಶಾನ್ ಒಂದು ಹೊಸ ನೋಟ್ಬುಕ್ ಖರೀದಿಸಿದ. ಅದರ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ ಬರೆದು, ತಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಬಾಲ್ಯದ ಕಥೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ.ಅವನು ಮೊದಲು ತನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ದಾಖಲಿಸಿದ. ತಾನು ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧ ಒಂದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದದ್ದು. ಇಬ್ಬರೂ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದದ್ದು. ಧಾರವಾಡದ ಹಳೆಯ ಓದುಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದದ್ದು. ಹಳೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೊಠಡಿ. ಮಳೆ. ತನ್ನ ಕೈಗೆ ಗಾಯವಾಗಿದ್ದ ದಿನ.ನಂತರ ಅವನು ನೆನಪಾಗುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆದ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ “ಅಪೂರ್ಣ ನೆನಪು” ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ.

ಅವನಿಗೆ ಮೂರನೆಯ ಹುಡುಗನ ಮುಖ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಸರು ವಿಜಯ್ ಶೆಣೈ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸುಳಿವು ಮಾತ್ರವಿತ್ತು. ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಅನಿರುದ್ಧನೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳೂ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳು ಅವನಿಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿರುದ್ಧ ಹೇಳಿದ್ದವೇ ಅಥವಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ.
ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಥೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಅವನು ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ. ಪಾತ್ರಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಈಗ ಅವನು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.ಅವನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಏನಿಲ್ಲವೋ, ಅದನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ.ಆ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳು ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಸಹನೀಯವಾಗಿ ಕಂಡವು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಅವುಗಳೇ ಅವನಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ಅವನು ತನ್ನ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬುವ ಅಪಾಯದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ.

ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಗೆ ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಟಕೀಯ ಅಂತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೂರನೆಯ ಹುಡುಗನ ರಹಸ್ಯವೂ ಬಯಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನಿರುದ್ಧನ ಕಾಣೆಯಾಗುವಿಕೆಯೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಅದು ಅವನದೇ ಬರಹವಾಗಿತ್ತು.ಅವನ ನೆನಪಿನ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಬರಹ.ಅವನು ಕೊನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದ. “ನನಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಂಡದ್ದನ್ನು, ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತು ಊಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ಯವು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು ನನಗಿದೆ.”

ಆ ಸಾಲು ಬರೆದ ನಂತರ ಈಶಾನ್‌ಗೆ ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಬರವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ನೆಮ್ಮದಿ ಉಂಟಾಯಿತು.ಈ ಬಾರಿ ಅವನು ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ತನ್ನ ನೆನಪಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ವಿನಯ್‌ನಿಂದ ಕರೆ ಬಂತು. ಅವನು DRAFT_FINAL_04 ಕಡತದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ.“ಕಡತದೊಳಗೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪಠ್ಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಗುರುತುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, ಮತ್ತೊಂದು ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.” ಎಂದ.

“ಹಳೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?” ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.
“ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಕಂಡುಬ೦ದಿದೆ. ಮೂಲ ಪಠ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಲು ಇದೆ.” ವಿನಯ್ ಹೇಳಿದ.
ಈಶಾನ್ ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತ.“ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ?” ಕೇಳಿದ.
“ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಲು ಬದಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಬದಲು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ಪಠ್ಯವಿದೆ.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
ಈಶಾನ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಕ್ಯ ನೆನಪಾಯಿತು.“ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರೆದ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಓದಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದವನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ.”ಮೂಲ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಲ್ಪನೆ ಇದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೈಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಏಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು? “ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿರಬಹುದೇ?” ಎಂದು ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.

“ಹೌದು, ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ‘Original Narrator’ ಮತ್ತು ‘Current Narrator’ಎಂಬ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬ೦ಧವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಈಗಲೇ ಒಂದೇ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
ಕರೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಈಶಾನ್ ತನ್ನ ಹೊಸ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅವನು ಈಗಷ್ಟೇ ಬರೆದಿದ್ದ ಸಾಲುಗಳು ಹಳೆಯ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಆವೃತ್ತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದವು. ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬವ್ಯಕ್ತಿಸತ್ಯದಸಂಪೂರ್ಣಮಾಲೀಕನಲ್ಲ.ಬಹುಶಃ ಅನಿರುದ್ಧ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದ.ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇನ್ನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಧಾರವಾಡದ ಯುವಕನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದೇಶ ಬಂತು.
“ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಪತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ ಕಂಡುಬ೦ದಿದೆ. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಲಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಗದದ ತುಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ‘ವಿಜಯ್‌ಗೆ ಕೊನೆಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ’ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವ ವಿಜಯ್ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.”

ಈಶಾನ್ ತಕ್ಷಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಾಳಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ.ವಿಜಯ್ ಶೆಣೈ.ನಾಲ್ಕನೇ ಸಹಿ.ಕಾಣೆಯಾದ ಕೊನೆಯ ಪುಟ. ಮತ್ತು ಈಗ ವಿಜಯ್‌ಗೆ ಕೊನೆಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಾರದೆಂಬ ಟಿಪ್ಪಣಿ.ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ವಿಜಯ್ ಆ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನೇ? ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೇ?
ಸಾರಾ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು.“ವಿಜಯ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಈ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸಂದರ್ಶಕರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯ್ ಶೆಣೈ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಉದ್ದೇಶ ಏನು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.” ಎಂದಳು.
ಈಶಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಯುವಕನಿಗೆ ಆ ಕಾಗದದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಗುರುತುಗಳು, ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಯ ವಿವರಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದ.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಈಶಾನ್‌ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಅವನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸತ್ಯವು ಒಂದೇ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಲವು ಅಪೂರ್ಣ ದಾಖಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಖಲೆಯೂ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಅವನದಾಗಿತ್ತು.
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈಶಾನ್ ತನ್ನ ಹೊಸ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆದ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಸಾಲು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.“ಸತ್ಯವು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು ನನಗಿದೆ.”ಅವನು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು ಸೇರಿಸಿದ.“ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.”ಅವನು ಪುಸ್ತಕ ಮುಚ್ಚಿದ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಪರದೆ ಬೆಳಗಿತು. ಈ ಬಾರಿ ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿನಯ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ ಸಂದೇಶವಾಗಿತ್ತು.“DRAFT_FINAL_04 ಕಡತದ ಹಳೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಹೊಸ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಳೆ ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗಲೇ ಯಾರಿಗೂ ಕಳುಹಿಸಬೇಡ.” ವಿನಯ್ ಹೇಳಿದ.
ಈಶಾನ್ ಉತ್ತರಿಸಿದ.“ಸರಿ. ನಾಳೆ ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಇಟ್ಟ.ಅವನೊಳಗೆ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಆತುರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದುಹೆಸರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಿ೦ದಲೇ ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಹೆಸರಿನಹಿಂದೆ ಇರುವವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು, ಅವನಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ನೈಜತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಈಗ ತಿಳಿದಿದ್ದ.

ಅನಿರುದ್ಧನ ಪತ್ರವು ಅವನಿಗೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಕೇವಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಗದವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವಿವರಣೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸದಿರುವುದೂ ಪ್ರತಿರೋಧವೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಈಶಾನ್ ದೀಪ ಆರಿಸಿದ.ಆ ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಒಂದು ಅಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಿದ.ಆದರೆ ಆ ಅಪೂರ್ಣತೆ ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಸೋಲಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.ಅದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಉಳಿದಿದ್ದ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು.