ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ ಅವರ ‘ಇನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆನಾದೊಡೆ’

‘ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ ಪ್ರಕಾಶನ’ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ನಾಮದೇವ ಕಾಗದಗಾರ ಅವರ ಒಂದು ಬರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ.

-ನಾಮದೇವ ಕಾಗದಗಾರ

ಅರಿವಿನ ಆವರ್ತ ಮತ್ತು ಮೌನದ ಸಂವಹನ

ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, 2024ನೇಸಾಲಿನ ‘ಗವಿಸಿದ್ಧ ಎನ್.ಬಳ್ಳಾರಿ’ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರ ‘ಇನ್ನು ಕೊಟ್ಟನಾದೊಡೆ’  ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಕಾವ್ಯದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ, ಅದಕ್ಕೆ ರೇಖೆಗಳ ರೂಪ ನೀಡಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ರಚನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಕವಿತೆಯ ಒಳಸ್ತರಗಳ ಶಬ್ದದ ಮೌನವನ್ನು ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ತಲ್ಲಣವಾಗಿತ್ತು. ಅದೊಂದು ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಗೆರೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಅನುಭಾವದ ಜುಗಲ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತು..

ಕವಿತೆಯು ತನ್ನ ಸಾಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ, ಅಕ್ಷರಗಳ ಬಿಡದ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಸತ್ವ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಎಳೆಯುವಾಗಿನ ನನ್ನ ಮೊದಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವವೆಂದರೆ, ಬರಹದ ಆ ಶಬ್ದಾತೀತ ಮೌನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು.

‘ದಾಟಹೋಗುವ ಸುದ್ದಿ’ ಅಥವಾ ‘ದಿಕ್’ ಕವಿತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕವಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ದಿಗಿಲು ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಚೌಕಾಕಾರದ ಮುಖದ ಆವರ್ತಗಳಲ್ಲೋ ಹಿಡಿದಿಡುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಅಕ್ಷರಗಳು ಧ್ವನಿಸುವ ತಲ್ಲಣವು ನನ್ನ ಕೈಬೆರಳುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಶಾಯಿಯ ಗೆರೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅದು ಕಾವ್ಯದ ಮರುಹುಟ್ಟಿನ ಕ್ಷಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅಂಗಡಿಯವರ ಕಾವ್ಯವು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಶೂನ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಜಟಿಲ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಈ ‘ಅಮೂರ್ತ’ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಒಂದು ‘ಮೂರ್ತ’ ರೂಪ ನೀಡುವುದು ನನ್ನಂತಹ ಕಲಾಕಾರನಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಅನುಭವ. ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ‘ಮಹಾನಗರಗಳ ಮಾಫಿಯಾ’ ಮತ್ತು ‘ಯಂತ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮರೆತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾವ್ಯವು ತೀವ್ರ ವಿಷಾದದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ.

‘ಯಂತ್ರಪುರುಷ’ದಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರೂಪಕಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನಾಗಾಲೋಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಆರ್ತನಾದಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಸ್ತಾರದ ಎದುರು ಮನುಷ್ಯನ ಸಣ್ಣತನವನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಗೆ ಹಾಕಿ ತೂಗುವ ಕಾಯಕವನ್ನು ಈ ಕವಿತೆಗಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ.

‘ಪಂಪನೋಡುವ ಜಿಹ್ವೆ’ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೌಕಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಖಗೋಳದ ಗ್ರಹಗಳು, ಮಿದುಳಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ನರಗಳು, ಗಣಿತದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಿನ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಇಂತಹ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಮುಖದ ರೇಖಾಚಿತ್ರದೊಳಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುವಾಗ, ನನ್ನಲ್ಲಿಯ ಕಲಾಕಾರನಿಗೆ ಕಾವ್ಯದ ತಾತ್ವಿಕತೆ ಸಿದ್ದಿಸಿದ ಆನಂದ ದೊರೆತಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವಿನ ನಂಟನ್ನು ಕಾವ್ಯವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಾಗ, ನನ್ನೊಳಗಿನ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನನ್ನ ಉಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಯುಗಧರ್ಮ’ ಅಥವಾ ‘ನೆಲತತ್ವ’ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವಾಗ, ಮುಖಗಳೊಳಗಿಂದ ಎಲೆಗಳು ಚಿಗುರುವುದು, ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾವ್ಯದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯು ಮೇಳೈಸಿದಾಗ ಮೂಡಿಬರುವ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಕಲಾಕಾರನ ಸ್ವಂತ ಸತ್ವವೂ ಬೆರೆತು ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾವ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಹಂತ ತಲುಪಿದಾಗ ಕವಿ, ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾಕಾರ ಮೂವರೂ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಸ್ತುತಿ’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ಹಿಡಿದ ಮುಗ್ಧ ಮುಖದ ಕೃಷ್ಣನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಜೂಕಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ನಾನು ಕೇವಲ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯದ ಭಕ್ತಿಯ ಆವರ್ತದೊಳಗೆ ತಾನೂ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತೇನೆ. ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡು ಗೆರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಇಳಿಸಿದ ಒಂದು ಧನ್ಯತೆಯ ಗುರುತಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ, ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನನ್ನ ಅನುಭವವು ಕೇವಲ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಲೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಕಾವ್ಯದ ಒಳವೃತ್ತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅದರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ರೇಖೆಗಳ ಮುಖೇನ ಹೊಸ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸೃಜನಶೀಲ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಕವಿಯ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾದ ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲೌಕಿಕ ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ, ಗಂಡಸು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ನಡುವಿನ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಕವಿತೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ‘ರತಿವಿಲಾಪ’ದಂತಹ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸತ್ವ ಮತ್ತು ಗಂಡಸಿನ ಅಹಂನ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕವಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ನೋಡದೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿರುವ ಬಿಡುವು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲಕ ಓದುಗನನ್ನು ವಿಚಾರದ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿ ಮೌನವಾಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ‘ಮೌನದ ಸಂವಹನ’ವೇ ಈ ಕಾವ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ.

ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರ ಕಾವ್ಯವು ‘ಅರಿವು ಎನ್ನುವುದು ತನ್ನೊಳಗೋ? ಅಥವಾ ಹೊರಗೋ?’ ಎಂಬ ನಿರಂತರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಇದು ಓದುಗನಿಗೆ ಕೇವಲ ರಸಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ತಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಓದುಗನನ್ನು ತಳಮಳಗೊಳಿಸಿ ಆತನೊಳಗಿನ ಜಡತ್ವವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಚನಕಾರರ ವೈಚಾರಿಕತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ದೇಸಿತನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕೃತಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಚಿಂತನಶೀಲ ಕಾವ್ಯಪ್ರಯಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.  ಈ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ. ಕವಿ ಚನ್ನಪ್ಪ ಅಂಗಡಿಯವರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಇಂಥಹ ಪ್ರಯೋಗ ಶೀಲತೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ನಾಡಿನ ಓದುಗರಿಗೆ ದಕ್ಕಲಿ.