ಡಾ.ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ನಾಯಕ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು.

ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಲೇಖಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕರು.

ಡಾ. ನಾಯಕ್ 1994 ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕೆಎಲ್‌ಇ’ಎಸ್ ಬಿಎಂಕೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿಎಎಂಎಸ್ ಮತ್ತು 1998 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಂಡಿ (ಆಯುರ್ವೇದ) ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸರಪಳಿಯಾದ ಆಯುರ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಇದೀಗ ‘ಅವಧಿ’ಯಲ್ಲಿ ‘ಕಾಂಗರೂ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ’ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹೊಸ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸರಣಿ – 14

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಪ್ರವೀಣ್ ಮೂರ್ತಿ

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ತು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ

Melbourne Zooಗೆ ಹೋಗುವ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೈನಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವೀಣ್ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ ನೋಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. Camera bag, walking shoes, ಹೆಚ್ಚುವರಿ battery, ನೀರಿನ bottle—ಇವೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ನಾನು ನಕ್ಕೆ.

Zooಗೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ದೀವಿ ಅಲ್ವಾ? ಎಂದೆ.

ಪ್ರವೀಣ್ ನಕ್ಕು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಲು ಎರಡು ಗಂಟೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಎಂದ. ಆ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ನನಗೆ ಆಗ ಅಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ zooನಿಂದ ಹೊರಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅದು ಇಡೀ ದಿನದ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ zoo ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಪಂಜರಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಕೂಗು, ಬೇಸರಗೊಂಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, popcorn ಮತ್ತು ice cream ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ Melbourne Zoo ಒಳಗೆ ನಡೆದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತಾಯಿತು.ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಜಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಮನುಷ್ಯರ ವೇಗ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಜಾಗ.

1862ರಲ್ಲಿ Melbourne Zoo ಆರಂಭವಾಯಿತು. ವಿಚಿತ್ರ coincidence ಏನೆಂದರೆ Melbourne ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರವೇ zoo ಕಟ್ಟಿತು. ಒಂದೇ ತಲೆಮಾರು ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವುದು ಕಲಿತಿತು. ಅದೇ ತಲೆಮಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ಉಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಬಹುಶಃ ನಾಗರಿಕತೆ ಅಂದರೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಳಿಸಬೇಕಾದುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೂ ಆಗಿರಬಹುದು.

ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಮೊದಲ ಅಚ್ಚರಿ ವಾಸನೆ ಅಲ್ಲ. ಅದರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ zooಗೆ ಹೋದರೆ ಮೊದಲು ಮೂಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು, ವಿಶಾಲ ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಡಗಂಟಿಗಳೊಳಗೆ ಕಾಣೆಯಾಗುವ enclosures. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಣಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ನಂತರ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಚಲನೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗಮನಿಸದೇ. ಅದಕ್ಕೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ನೈಜ ಅನ್ನಿಸಿತು.

ನೈನಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವೀಣ್ zooನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರೀತಿ ನೋಡಿದರೆ ಅವರು visitors ಅಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಈ orangutan ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿತ್ತು.ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯೋಣ.ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ membership ಅಂದರೆ free entry ಅಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಒಂದೇ ಜಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ.

Orangutan enclosure ಹತ್ತಿರ ನಾವು ನಿಂತಿದ್ದೆವು. ಒಬ್ಬ orangutan ನಮ್ಮ ಕಡೆ ನೋಡಿದ. ನಾವು ಅವನ ಕಡೆ ನೋಡಿದೆವು. ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ. ನಂತರ ಅವನು ಬೇಸರಗೊಂಡವನಂತೆ ತಿರುಗಿ ನಡೆದು ಹೋದ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆ ಸ್ವಲ್ಪ overrating ಆಗಿರಬಹುದು ಅನ್ನಿಸಿತು. DNA similarity ನೆನಪಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಿಕರೂ.

ಅವನು ಹೋದ ಮೇಲೂ ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದೆವು. ಆಗ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. Ignore ಮಾಡುವ ಕಲೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ಅಲ್ಲ.

Australian animal sectionಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು realization ಬಂತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ತು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

Platypus ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಓದಿದಾಗ ಯಾರೋ joke ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಬಾತುಕೋಳಿಯ ಕೊಕ್ಕು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುವ ದೇಹ. ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಸಸ್ತನಿ. ಗಂಡಿಗೆ ವಿಷದ ಮುಳ್ಳು. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಇದರ ಮಾದರಿ Europeಗೆ ಹೋದಾಗ ಕೆಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು fake ಎಂದುಕೊಂಡರಂತೆ. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಅವರ ಅನುಮಾನ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕರೆದು , ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದು idea ಹೇಳಿ, ಎಂದು ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದಂತಿದೆ.

ಮುಂದೆ echidna. ಇದೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಸಸ್ತನಿ. ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ಮುಳ್ಳಿನ ಚೆಂಡು. ಅದರ babyಗೆ ಇರುವ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ವಿಚಿತ್ರ. Puggle. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿ serious moodನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

Australia ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಖಂಡ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಉಳಿದ ಜಗತ್ತಿಗೆ trial version ಕೊಟ್ಟು, full version ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಂತೆ.

Kangarooಗಳು ಇನ್ನೂ ವಿಚಿತ್ರ. ಅವು ನಿಂತರೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಜಿಗಿದರೆ ಅಲ್ಪವಿರಾಮದಂತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಬಾಲವನ್ನು ಐದನೇ ಕಾಲಿನಂತೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಹುಟ್ಟುವ ಮರಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು gramಗೂ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸ್ವತಃ pouch ಒಳಗೆ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರೆ, “ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ” ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನೈನಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು enclosure ಕಡೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಳು.“ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಿರಿ,” ಅಂದಳು.
ಮೊದಲು ಏನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ penguin ಹೊರಬಂತು.ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು. ಮತ್ತೊಂದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಐದು penguinಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಹೊರಬಂದವು.ಇವು little penguins. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ penguin species. ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು–ನಲವತ್ತು centimetre ಎತ್ತರ ಮಾತ್ರ.

ಅವು ನಡೆಯುವ ರೀತಿ ನೋಡಿದರೆ serious meetingಗೆ ತಡವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಚಿಕ್ಕ managers ತರ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಂದು penguin ನಿಂತಿತು. ಉಳಿದವು ಕೂಡ ನಿಂತವು. ಒಂದು ತಿರುಗಿತು. ಉಳಿದವು ಕೂಡ. ಕೆಲವು group projects ಶಾಲೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೂ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸಿತು. ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ cuteness ಕೂಡ silence create ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Koala sectionನಲ್ಲಿ Australia ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿವರಿಸಿತು. ಒಂದು ಮರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು koala. ಇನ್ನೊಂದು ಮರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು. Guide ಹೇಳಿದ—ಇವು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಗಂಟೆ ಮಲಗುತ್ತವೆ. ಕಾರಣ simple. Eucalyptus ಎಲೆ ತಿಂದು energetic ಆಗೋದು ಕಷ್ಟ. ಅಷ್ಟು ಮಲಗಿದರೂ national icon. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಮಲಗಿದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜನ advice ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರವೀಣ್ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಕ್ಕಿಯ photoಗಾಗಿ camera ಹಿಡಿದು ನಿಂತ. ಐದು ನಿಮಿಷ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ. ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ. ಹಕ್ಕಿ ಕದಲಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರವೀಣ್ ಕೂಡ. ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಯಾರು wildlife ಅನ್ನೋ confusion ಶುರುವಾಯಿತು. “ಇಷ್ಟು ಕಾಯೋದು worth ಇದೆಯಾ?” ಎಂದೆ. ಅವನು ನಕ್ಕ. “ನೋಡು.” ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಹಕ್ಕಿ ರೆಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಾಚಿತು. Photo ತೋರಿಸಿದ.

ಆಗ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಕೆಲವು hobbyಗಳು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು hobbyಗಳು ತಾಳ್ಮೆ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ.

Wombat sectionನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ surprise ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು. Digging experts. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆರೆದ pouch. ಮಣ್ಣು ಒಳಗೆ ಹೋಗಬಾರದು ಅಂತ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ shock ಬೇರೆ. ಇವು cube shape ಹಿಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೌದು. Cube. Geometryಗೂ wildlife version ಇದೆ.

Tasmanian devil ನೋಡಿದಾಗ ಇನ್ನೂ ವಿಚಿತ್ರ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಿಲ್ಲ. ಮುಖದಲ್ಲಿ almost cute. ಆದರೆ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿದರೆ horror movie ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. Cute face. Horror soundtrack.

Butterfly house ಒಳಗೆ atmosphere ಬದಲಾಯಿತು. ಜನ ಕಡಿಮೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಕು ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು. ಗಾಳಿ ಕೂಡ ನಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು butterfly ಬಂದು ರಂಜನಾ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿತು. ಅವಳು ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ smile ಮಾತ್ರ. ನಾನು photo ತೆಗೆದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳು camera ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನನಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ zoo concept ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ನಾವು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ವೇಗ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.

Melbourne Zooನಲ್ಲಿ conservation programs ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು speciesಗಳನ್ನು breeding ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು speciesಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ zooಗಳು collect ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಕೆಲವು zooಗಳು repair ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹೊರಗೆ ಬರುವಾಗ tramಗಳು ಮತ್ತೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಜನರು phone ನೋಡುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. Traffic ಮತ್ತೆ ಶುರುವಾಯಿತು.

ಒಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಒಬ್ಬ orangutan ಯಾರನ್ನೋ ignore ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಬಹುಶಃ ನಾಗರಿಕತೆ ಉಳಿಯಲು ಎರಡೂ ಬೇಕಿರಬಹುದು.ವೇಗವೂ. ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಮರೆಸುವ ಜಾಗಗಳೂ

। ನಾಳೆಗೆ ।