ಆರ್.ಬಿ. ಗುರುಬಸವರಾಜ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಸರಕೋಡು ಸರಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಎಂ.ಎ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವೀಧರರು. ಬೋಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ೨೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಣಕಾರ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಇವರ ‘ಮ್ಯೂಸ್: ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯ’ ಕಾದಂಬರಿ ಇದೀಗ ಧೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಭಾಗ – ೨೫

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಐದು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಈಶಾನ್ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಕಡತದ ಹೆಸರು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. EASHAN_BHAT-POSTHUMOUS NOVEL-FINAL.pdf. ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮರಣೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿ. ಆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಒಂದು ಅಸಂಬದ್ಧತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಬದುಕಿದ್ದ. ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾರೋ ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಅದರಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಕುತೂಹಲ ಅವನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಡತವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತೆರೆಯಬಾರದೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಲಿತಿದ್ದ ಪಾಠ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು.

ನ್ನನ್ನುಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವಪ್ರತಿಯೊಂದುಮಾಹಿತಿಯೂಸತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕೆAದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆಮಾಹಿತಿಯವಿಷಯಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಯಾವಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ವಿನಯ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ “ಕಡತವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ.
“ಹೌದು. ಆದರೆ ನೇರವಾಗಿ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಅದರ ಮೂಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ತೆರೆಯಬೇಡ.” ಎಂದ ವಿನಯ್.

ಈಶಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ವಿನಯ್‌ನಿಂದ ಸಂದೇಶ ಬಂತು. ಕಡತದ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನೂ ತಿದ್ದಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಡತದ ಒಳಗಿನ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಗುರುತುಗಳು, ಅದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸದಿರಬಹುದೆಂಬ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಕನಿಷ್ಠ ಅದರ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದವು.
“ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆಯೇ?” ಎಂದು ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.

“ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೇಕು. ಕಡತದ ದಿನಾಂಕವೊ೦ದರಿ೦ದ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
“ಅದರಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದೇ?” ಕೇಳಿದ ಈಶಾನ್.

“ಓದಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಬೇರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬೇಕು. ನಿನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ಅದರಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ಆ ಕಾದಂಬರಿ ನಿಜವಾದ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ದಾಖಲೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.” ತಿಳಿಸಿದ ವಿನಯ್
ಈಶಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದ.“ನಾನು ಅದನ್ನು ಓದಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.”

“ಅದು ನಿನ್ನ ನಿರ್ಧಾರ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬನೇ ಓದಬೇಡ. ಸಾರಾಳೂ ಇರಲಿ. ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಕ್ಕಲ್ಲ. ಕಡತದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ನೆನಪುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
ಈಶಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ.ಅವನು ಈಗ ಭಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಭಯವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲೂ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಸಾರಾ ಅವನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು. ವಿನಯ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು. ಮೂಲ ಕಡತವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಉಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಓದಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್‌ನ ಹೆಸರು ಇತ್ತು.ಮರಣೋತ್ತರ ಕೃತಿಗಳು: ಈಶಾನ್ ಭಟ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿಅದರ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ:“ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ತನಗಿರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.”
ಈಶಾನ್ ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅದು ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಹಳೆಯ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಅವನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡಿತು.ಖಾಲಿ ಪರದೆ.
ಅದು ಅವನು ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಕಂಗೆಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಲದ ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹದಿನಾರು ತಿಂಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸ್ಥಗಿತ, ಪ್ರಕಟಕರ ಒತ್ತಡ, ತನ್ನದೇ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಡಿದ್ದ ಅನುಮಾನಗಳುಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.

ಕೆಲವು ವಿವರಗಳು ನಿಖರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದಿದ್ದ ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗತಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಅವನ ಹಳೆಯ ಬರಹಗಳು, ಇಮೇಲ್ಗಳು, ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದಲೂ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದ್ದವು.

ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಸ್ ಅವನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತ್ತು.ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಾರಾ ಅವನಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಳು.
ಸಾರಾ ಆ ಸಾಲನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಈಶಾನ್‌ನತ್ತ ನೋಡಿದಳು.“ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ,” ಎಂದಳು. “ಆದರೆ ಮ್ಯೂಸ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿನಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದೆ. ಅದು ನಿಜ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ.” ಎಂದಳು.

ಈಶಾನ್ ತಲೆಯಾಡಿಸಿದ.ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಅನುಮಾನಗಳು, ಅನಿರುದ್ಧನ ಹುಡುಕಾಟ, ಹಳೆಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಮತ್ತು ಡಾ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಭಟ್ ಅವರ ಸಾವುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ತನಿಖೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ.ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹಳೆಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಅಂತಹ ಘಟನೆ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ.“ಇದು ಮುಂದಿನ ಘಟನೆಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯೇ?” ಎಂದು ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.
“ಅಲ್ಲ, ಇದು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಘಟನೆ. ಅದು ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲು ಕಾರಣವಿಲ್ಲ.”ಎಂದಳು ಸಾರಾ.
ಅವಳು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಒಂದು ಬರಹದಲ್ಲಿರುವ ಭವಿಷ್ಯದ ಘಟನೆ ಅದನ್ನು ಓದಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಈಶಾನ್ನನ್ನು ಆ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆತಂಕಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು.ಅವರು ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು.ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಈಶಾನ್ ಓದುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ.ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾವು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವನು ತನ್ನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾ, ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯವಿತ್ತು. ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. “ನೀನು ಬರೆಯಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೀಯಾ?”

ಅದರ ಕೆಳಗೆ “ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ನನಗೆ ಏನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.” ಎಂದು ಈಶಾನ್ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪರದೆ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.ಕಾದಂಬರಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿದಿತ್ತು.

ಈಶಾನ್ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಏನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.ಅವನಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ತನ್ನ ಸಾವಿನ ವಿವರವಲ್ಲ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ನೆನಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಮ್ಯೂಸ್ ನೀಡುವ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಕೊನೆಗೆ ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದೆ ಮರಳಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇದು ಕೇವಲ ಕಥೆಯ ರಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅವನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊ೦ಡಿದ್ದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಮಯಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕೆಂದುಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

“ಇದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ,” ಎಂದನು ಕೊನೆಗೆ. “ಇದು ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿ.”
ಸಾರಾ ಅವನ ಮಾತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದಳು.“ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ.”
ವಿನಯ್ ಕಡತದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಕಂಡುಬAತು. ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗಗಳು ಹಳೆಯ ಪಠ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಈಶಾನ್‌ನ ಪ್ರಕಟಿತ ಬರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊAಡಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಅವನ ತಂದೆಯ ಹಳೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದವು.

ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು. ಅವು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಇತ್ತು.
“ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕನಿಷ್ಠ ಈ ಕಡತದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಬರಹಗಳು, ನಂತರ ಸೇರಿಸಿದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳುಇವೆಲ್ಲವೂಮಿಶ್ರವಾಗಿರಬಹುದು.”ಎಂದ ವಿನಯ್.
“ಹಾಗಾದರೆ ಮೂಲ ಲೇಖಕ ಯಾರು?” ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.

“ಅದೇ ಸಮಸ್ಯೆ. ಕಡತದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ನೀನೇ ಬರೆದಿದ್ದೀಯೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ನೀನು ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ ಬೇರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
ಈಶಾನ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ನೆನಪಾಯಿತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನದೇ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಂಬಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಆ ದಿನಚರಿಯೇ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಂದು ಅದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು.ಈಗ ಅದೇ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದು ಅವನ ಜೀವನದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತಿತ್ತು.
“ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಬರಹಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದೇ?” ಎಂದು ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.

“ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ. ನಿನ್ನ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ, ಪದಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ವಾಕ್ಯರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಬರಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಪಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿವರಣೆ ಬೇಕು. ಹಳೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಕಡತಗಳು, ಇತರರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ನೇರ ಮಾನವೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಯಾವುದೇಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
“ಅಂದರೆ ಮ್ಯೂಸ್ ನನ್ನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಓದಿಲ್ಲವೇ?”
“ನಿನ್ನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಓದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಬರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ನೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದು.”
ಈಶಾನ್ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ.ಒಬ್ಬನ ನೆನಪನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಓದುವುದು ಒಂದು ಸಂಗತಿ. ಅವನು ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ, ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾವ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಿಸುವುದು ಬೇರೆ ಸಂಗತಿ.

ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನವೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿಜವಾದ ನೆನಪನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದರೂ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಥೆಯನ್ನು ನಂಬುವAತೆ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈಶಾನ್‌ನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಧಾರವಾಡದ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲೀಕ ಶಶಿಧರನಿಂದ ವಿನಯ್ಗೆ ಸಂದೇಶ ಬಂತು. ಅವರು ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಹೇಳಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವು ಡಾ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಭಟ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕೃತಿಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸಾಲು ಇತ್ತು. “ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತನ್ನ ನೆನಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಆ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅದರ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು?”

ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೈಬರಹದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇತ್ತು. “E.B.-DO NOT CLOSE THE LOOP.” ಈಶಾನ್ ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಓದಿದ.
“ಅಟose ಣhe ಟooಠಿ”ಎಂಬ ಪದಗಳು ಅವನಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಬಳಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಯಾವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಿನಯ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ.“ಇದು ಸಂಶೋಧನಾ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಇ.ಃ.ಎಂದರೆ ನೀನೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೈಬರಹ ಯಾರದ್ದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಬಾರದು.”

ಈಶಾನ್ ಆ ಸಾಲನ್ನು ತನ್ನ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ.“E.B.-DO NOT CLOSE THE LOOP. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ.”ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಮ್ಯೂಸ್‌ನಿಂದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು, ನಂತರ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗಳುಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದರನAತರ ಒಂದಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದವು.

ಅವನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತೇ? ಅವನು ಒಂದು ನೆನಪನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವರಣೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತೇ? ಅವನು ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅನಿರುದ್ಧನ ಹೆಸರಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವೆಯೇ?
ಇದು ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಚಕ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಾರಾದರೂ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬೇಕಿತ್ತು.
“ನಾವು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?” ಎಂದು ಸಾರಾ ಕೇಳಿದಳು.
ಈಶಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಯೋಚಿಸಿ “ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೊದಲು, ಅದರ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲು ಯಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕು.” ಎಂದ.
“ಮತ್ತು ನಿನ್ನದೇ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆಯುವುದು?” ಸಾರಾ ಹೇಳಿದಳು.
ಈಶಾನ್ ಅವಳತ್ತ ನೋಡಿದ.“ಅದನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮ್ಯೂಸ್ ನೀಡಿದ ಅಂತ್ಯದಿAದಲ್ಲ.”
ಆ ಸಂಜೆ ಈಶಾನ್ ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಜಿನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತ. ಬಹಳ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಆನ್ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಮ್ಯೂಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸರಳ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕಡತವನ್ನು ತೆರೆದ.ಹೊಸ ಪುಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆದ. ಈಶಾನ್ ಭಟ್
ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಹಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಖಾಲಿ ಪರದೆಯನ್ನೇ ನೋಡಿದ. ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೊಳೆಯಿತು. “ನೆನಪಿನ ಹೊರಗೆ”

ಅವನು ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬರೆದ.“ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಕಥೆಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ಒಂದು ಅವನಿಗೆ ನೆನಪಿದ್ದದ್ದು. ಮತ್ತೊಂದು ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಬರೆದದ್ದು.” ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಓದಿದ.ಅದು ಅವನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಸಂಗತಿಗಳು ಬಹಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಅವನು ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ.
ಅವನು ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಕಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನಾಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ನೆನಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಿಸುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಎದುರು ಎರಡು ವಿವರಣೆಗಳಿದ್ದವು. ಅವನು ಯಾವುದನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ನಂಬಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಾದರೂ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಈಶಾನ್‌ಗೆ ಹಳೆಯ ಪರಿಚಿತ ಭಾವನೆ ಮರಳಿತು. ಅದು ಮ್ಯೂಸ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಗದ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೂ, ಆ ವಾಕ್ಯದ ಹೊಣೆ ತನ್ನದೇ ಎಂಬ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅವನು ಮೂರು ಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಸಂದೇಶ ಬಂತು.“ನೀವು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೀರಿ.” ಕಳಿಸಿದವರ ಹೆಸರು ಇರಲಿಲ್ಲ.ಈಶಾನ್ ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅವನು ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರಾ ಮತ್ತು ವಿನಯ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಡತವನ್ನು ಆನ್ಲೆöÊನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಕಡತವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿAದ ದೂರ ಸರಿದ. ನಂತರ ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಸಂದೇಶದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ. ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ವಿನಯ್‌ಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದ:“ನಾನು ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈಗಲೇ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಶ ಬಂದಿದೆ. ನನ್ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.”

ಅದಕ್ಕೆ ವಿನಯ್ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ. “ನಿನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಪ್ರವೇಶವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈಗಲೇ ಮ್ಯೂಸ್‌ಗೆ ಸಂಬ೦ಧವಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಡ. ಆದರೆ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರೆಗೆ ಹೊಸ ಕಡತವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡು.”
ಈಶಾನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಫ್ ಮಾಡಿದ. ಅವನು ತನ್ನ ಮೂರು ಪುಟಗಳ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟ. ನಂತರ ಕಡತದ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ.

ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡಿತು.ತಾನು ಹೊಸದಾಗಿ ಬರೆದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಓದಿದ್ದರೇ? ಅಥವಾ ಆ ಸಂದೇಶ ಕೇವಲ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯಾಗಿತ್ತೇ?ಅವನು ಉತ್ತರವನ್ನು ಊಹಿಸಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ತನ್ನ ನೋಟ್ಬುಕ್ ತೆರೆದು ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಬರೆದ. “ನನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಮೊದಲ ಓದುಗ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?”
ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವಿನಯ್ ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಾಧನವನ್ನು ತಂದಿದ್ದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿದ್ದವು. “ನಿನ್ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿAದ ಹೊರಹೋಗುವ ಸಂಪರ್ಕದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮೊಬೈಲ್, ಇಮೇಲ್ ಖಾತೆಗಳು, ಹಳೆಯ ಕ್ಲೌಡ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು.”ಎಂದನು.

“ಹಾಗಾದರೆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದವರು ನನ್ನ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದ್ದಾರೆಯೇ?” ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.
“ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ನೀನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತೀಯೆAದು ಊಹಿಸಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಸಂದೇಶದ ಸಮಯ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಅವರು ನಿನ್ನ ಕಡತವನ್ನು ಓದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.” ಎಂದ ವಿನಯ್.

ಈಶಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ. ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲ.ವಿನಯ್ ತನ್ನ ಸಾಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ತೆರೆದ.“ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಮರಣೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೆಟಾಡೇಟಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇದೆ.” ಎಂದ.
“ಏನು?” ಈಶಾನ್ ಕೇಳಿದ.
ವಿನಯ್ ಪರದೆಯನ್ನು ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿದ.NEXT AUTHOR RESPONSE: PENDING. ಈಶಾನ್ ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿದ.
“ಅಂದರೆ?”

“ಇದು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್‌ನೊಳಗಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಗುರುತಾಗಿರಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅರ್ಥವೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಕಡತವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.”
ಈಶಾನ್‌ಗೆ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಸಾಲು ನೆನಪಾಯಿತು. “E.B. — DO NOT CLOSE THE LOOP.”ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು. “NEXT AUTHOR RESPONSE: PENDING.”

ಈ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಯಾರೋ ಅವನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅವನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?ಅವನು ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಿಲ್ಲ.

“ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಿದೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ.
“ನೀನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕಡತಗಳನ್ನು ತೆರೆಯದಿರಬಹುದು. ನಿನ್ನ ಬರಹವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು.” ಎಂದ ವಿನಯ್.
ಈಶಾನ್ ಕಿಟಕಿಯತ್ತ ನೋಡಿದ.

ಅವನಿಗೆ ಮ್ಯೂಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ ನೆನಪಾಯಿತು. ಖಾಲಿ ಪರದೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನು, ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಒಂದು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್‌ನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದ. ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆ. ಆದರೆ ಆ ಕಥೆಯ ಬೆಲೆಯೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಓದಿರಲಿಲ್ಲ.ಈಗ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ. ಈ ಬಾರಿ ಅವನಿಗೆ ವೇಗ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನದೇ ವಾಕ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬೇಕಿತ್ತು.ಆದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿತ್ತು.

ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಡುವುದೇ? ಅಥವಾ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದರ ನಡುವೆಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದೇ?ಈಶಾನ್‌ಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಈಗ ಅವನು ಉತ್ತರ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದ.

ಆ ಸಂಜೆ ಅವನು ತನ್ನ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪುಟವನ್ನು ಬರೆದ. ಕಥೆಯ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಒಂದು ಅವನದೇ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಎರಡನೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯದನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎರಡನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಅದೇ ಈಶಾನ್‌ನ ಹೊಸ ಕಥೆಯ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.

ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಅವನು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿದ. ತನ್ನ ಹೊಸ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟ.ಆಗ ಬಾಗಿಲಿನ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಯಾರೋ ಒಂದು ಲಕೋಟೆಯನ್ನು ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಿದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು.ಈಶಾನ್ ತಕ್ಷಣ ಬಾಗಿಲಿನತ್ತ ಹೋದ. ಹೊರಗೆ ಯಾರೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಲಕೋಟೆಯ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು, ವಿನಯ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ.ಲಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಬರೆದಿತ್ತು. ಅದರೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಪುಟವಿತ್ತು.ಅದು ಈಶಾನ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬರೆದ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಪುಟದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆ. ಅದೇ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯ.ಆದರೆ ಪುಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬರೆಯದ ಒಂದು ಸಾಲು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. “ಈ ಬಾರಿ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.”

ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಕ್ಯ. “ಆದರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವನು ನೀನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತೀಯೆ?”
ಈಶಾನ್ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಆ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿದ.ಯಾರೋ ಅವನ ಹೊಸ ಬರಹವನ್ನು ಓದಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅಥವಾ ಅವನು ಬರೆದ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಪುಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅವನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿತ್ತೇ? ಸಾರಾ ಅಥವಾ ವಿನಯ್‌ಗೆ ತಿಳಿಯದ ಬೇರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಳಿದಿತ್ತೇ? ಅಥವಾ ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮ್ಯೂಸ್ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವನು ಆ ಪುಟವನ್ನು ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ.ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲೆ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಬರೆದ.ನಂತರ ತನ್ನ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪುಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದ. ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಓದಿದ.“ಅವನು ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆದರಲಿಲ್ಲ.”

ಈಶಾನ್ ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ.ಅದು ಅವನದೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬರೆದ ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡ. ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲ?ಈ ಬಾರಿ ಅವನು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ಕೇವಲ ದೀಪ ಆರಿಸಿದ.ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲೂ, ಅವನ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಒಂದು ಅವನಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದ ಮರಣೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿ. ಮತ್ತೊಂದು ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಹೊಸ ಕಥೆ.
ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಈಗಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ.ಅದು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ಹೇಳಬೇಕಿತ್ತು.