ಲೇಖಕ ಡಾ ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರು ಅವರ ‘ಒಳಗೆ ಬುದ್ದನಿರುವ’

ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಬೆರಗು ಪ್ರಕಾಶನ’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ದಾವಲಸಾಬ ನರಗುಂದ ಅವರ ಒಂದು ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.

 -ಡಾ.ದಾವಲಸಾಬ ನರಗುಂದ

ಧಾರವಾಡದ ಮಣ್ಣು ಕಾವ್ಯದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬೇಂದ್ರೆ, ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ ಮುಂತಾದ ಕಾವ್ಯಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳ ಪರಂಪರೆ ಈ ನಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಪರಂಪರೆಯ ಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾರಿದವರು ಡಾ. ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರು. ಕವಿ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಅವರು ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಲಂಕಾರವಲ್ಲದೆ ಆಂತರಿಕ ಅರಿವಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆರನೇ ಕವನಸಂಕಲನ “ಒಳಗೆ ಬುದ್ಧನಿರುವ”. ಕೇವಲ ಕಾವ್ಯದ ಸಂಕಲನವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯದೆ, ಅದು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ನೈತಿಕ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದಿಕ್ಕುತೋರುವ ಗ್ರಂಥವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

“ಒಳಗೆ ಬುದ್ಧನಿರುವ” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಕಾವ್ಯದ ಅಂತಃಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಬುದ್ಧನ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಅರಿವು, ಜ್ಞಾನ, ಬೆಳಕು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಗಳ ಸಂಕೇತ. ಇಂದಿನ ಹಿಂಸಾ, ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ಒಳಗೆ ಬುದ್ಧನಿರಬೇಕು” ಎಂಬ ಕವಿಯ ಧ್ವನಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೈತಿಕತೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಕರೆಯಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧನಿಲ್ಲದ ಒಳಜೀವವೇ ಇಂದಿನ ಕೇಡುಗಳ ಮೂಲ ಎಂಬ ನಿಲುವು ಕಾವ್ಯದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿ ಸಾಮರಸ್ಯದ ನಾದ. ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಅಸಮರಸ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ಅವರು ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾನವೀಯ ಏಕತೆಯ ಹಾದಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಸೈಯದ್ ಐಸಾಕ್ ಅವರ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ದಹನ ಅಥವಾ ಧಾರವಾಡದ ನಬೀಸಾಬರ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಅಂಗಡಿ ಧ್ವಂಸವಾದ ಘಟನೆಗಳು ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗದ ನೋವನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತವೆ. “ಕಲ್ಲಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಶಿವ” ಅಥವಾ “ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ತಾಯ್ತನವಿದೆ” ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ತಾಕುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಈ ಕಾವ್ಯಗಳು ಬುದ್ಧ, ಕಬೀರ, ಅಲ್ಲಮ, ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. “ಬಾ ಅಲ್ಲಮ ನನ್ನೊಳು ಸಾಂಗತ್ಯಕೆ” ಎನ್ನುವ ಕಾವ್ಯ ಸಾಲು ಕವಿಯ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ವಿನಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಧ್ಯಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ, ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಅರಿವಿನ, ದಯೆಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತವೆ. “ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬಂದ” ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಬದಿಗಿಟ್ಟ ಸಮಾಜದ ಜೀವನದೊಳಗಿನ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ನ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಅವ್ವ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಕಾವ್ಯಸಂವಾದವು ಕಾವ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ದರ್ಶನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

“ತಾಯಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ” ಎಂಬ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನದಿಂದಲೇ ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪರ ಕಾವ್ಯವು ಮಣ್ಣಿನ ಘಮಲಿನಿಂದ ಸುವಾಸನೆಗೊಂಡಿದೆ. “ಅವ್ವ” ಎಂಬ ಪ್ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತು ಅವ್ವನ ನೆನಪು ಎಂಬ ಕವಿತೆಯ ‘ಮಾಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಲೆ ಹಾಕಿದ ಪಂಜೆ…’ ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಕೇವಲ ಭಾವೋದ್ರೇಕವಲ್ಲ, ಅದು ತಾಯಿ-ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಮಮತೆಯ ಈ ನಾದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕಠಿಣ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮೃದು ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಹತ್ತಿರದ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಕಾವ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತಂಗಾಳಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಬೆಕ್ಕು, ಅವ್ವ, ಬುದ್ಧ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕಾವ್ಯವು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಧ್ಯಾನವಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವನದ ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿವಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಲ್ಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದ “ಬುದ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನಿಟೈಜರ್…” ಕವಿತೆಯು ಅದರ ಉದಾಹರಣೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕವಿ ಮಾನವೀಯ ನಿಷ್ಕಳಂಕತೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಬುದ್ಧನ ಮುಂದೆ ವಿನೀತವಾಗಿ ಅರುಹುತ್ತಾರೆ..

ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರರ ಭಾಷೆ ಸರಳವಾದರೂ ಆಳವಾದ ಆಂತರ್ಯಭಾವವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನ ಜವಾರಿ ಭಾಷೆಯ ನವಿರುತನವು ಅವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಭಾವ, ರೂಪಕ, ವಸ್ತು ಮತ್ತು ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕವಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವದಿಂದಲೇ ಪೋಷಿತವಾಗಿವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಶಕ್ತಿ. ‘ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ’ ಎಂಬ ಪದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರೇಮ ಬೇಡಿಕೆ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರೀತಿ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನಸ್ಸಿನ ಅನಾವರಣವಾಗಿದೆ.

“ಒಳಗೆ ಬುದ್ಧನಿರುವ” ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಇಂದಿನ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದಿಕ್ಕು ತೋರುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ದೀಪವಾಗಿದೆ. ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಶಾಂತಿ, ಗಾಂಧಿಯ ಮಾನವೀಯತೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ನ್ಯಾಯಪಥ, ಅಲ್ಲಮನ ತಾತ್ವಿಕ ಧ್ಯಾನ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವಿನ ಯಾತ್ರೆ. ಡಾ. ನಿಂಗಪ್ಪರ ಕಾವ್ಯ ಹೃದಯದಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ಸರಳ ಮಾನವ ಧ್ವನಿ. ಅದೇ ಕಾವ್ಯದ ಶಾಶ್ವತತೆಯ ಮೂಲ. ‘ಒಳಗೆ ಬುದ್ಧನಿರುವ’ ಕೇವಲ ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಡಾ.ನಿಂಗಪ್ಪ ಮುದೇನೂರರ ಕವಿತ್ವದ ತಾತ್ವಿಕ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ.