ಬಸವರಾಜ ಕೋಡಗುಂಟಿ ಅವರು ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು.

ಭಾಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು.

ಬಹು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.

‘ಅವಧಿ’ಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಬಸವರಾಜ ಕೋಡಗುಂಟಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯತ್ತ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಬಹುದು.

ಈ ವಾರದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಾಗಿದೆ.

10

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಶ್ಟ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಬಾಶೆಗಳು ಮತ್ತು ನಲ್ವತ್ತೆರಡು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಮಾರು ೫೯% ಮಂದಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತುಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆಯಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೨೭% ಇದೆ. ಉರ‍್ದು ಬಾಶೆಗಳು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ದಾಕಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲಂಬಾಣ ಬಾಶೆಯ ಪರಿಗಣಿಸುವಶ್ಟು ಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಜನಗಣತಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಬಾಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಬಾಶೆ	ತಾಯ್ಮಾತು	ಒಟ್ಟು ಮಾತುಗರು	ಗಂಡು	ಹೆಣ್ಣು
ಆಸ್ಸಾಮಿ		12	11	1
	ಆಸ್ಸಾಮಿ	12	11	1
ಬೆಂಗಾಲಿ		99	60	39
	ಬೆಂಗಾಲಿ	99	60	39
ಗುಜರಾತಿ		334	185	149
	ಗುಜರಾತಿ	322	177	145
	ಸವರಾಶ್ಟ್ರ/ಸವರಾಶ್ಟ್ರಿ	6	4	2
	ಇತರ	6	4	2
ಹಿಂದಿ		11147	6058	5089
	ಬಂಜಾರಿ	23	12	11
	ಬೋಜ್ಪುರಿ	1	1	0
	ಹಿಂದಿ	3268	2003	1265
	ಲಮಾಣಿ/ಲಂಬಾಡಿ	7300	3726	3574
	ಮಾರ‍್ವಾರಿ	314	173	141
	ಪಹರಿ	1	0	1
	ರಾಜಸ್ತಾನಿ	219	126	93
	ಇತರ	21	17	4
ಕನ್ನಡ		745111	381554	363557
	ಕನ್ನಡ	745099	381549	363550
	ಕುರುಬ/ಕುರುಂಬ	8	2	6
	ಇತರ	4	3	1
ಕಾಶ್ಮೀರಿ		3	2	1
	ಕಾಶ್ಮೀರಿ	3	2	1
ಕೊಂಕಣಿ		116	47	69
	ಕೊಂಕಣಿ	106	42	64
	ಕುಡುಬಿ/ಕುಡುಂಬಿ	9	4	5
	ಇತರ	1	1	0
ಮಯ್ತಿಲಿ		1	1	0
	ಮಯ್ತಿಲಿ	1	1	0
ಮಲಯಾಳಂ		661	292	369
	ಮಲಯಾಳಂ	652	288	364
	ಯರವ	9	4	5
ಮರಾಟಿ		5476	2756	2720
	ಮರಾಟಿ	5476	2756	2720
ನೇಪಾಲಿ		133	79	54
	ನೇಪಾಲಿ	133	79	54
ಓಡಿಯಾ		258	165	93
	ಓಡಿಯಾ	258	165	93
ಪಂಜಾಬಿ		3	2	1
	ಪಂಜಾಬಿ	3	2	1
ಸಿಂದಿ		1	0	1
	ಸಿಂದಿ	1	0	1
ತಮಿಳು		5741	2898	2843
	ತಮಿಳು	5737	2896	2841
	ಇತರ	4	2	2
ತೆಲುಗು		339761	168180	171581
	ತೆಲುಗು	339761	168180	171581
ಉರ‍್ದು		145550	73776	71774
	ಉರ‍್ದು	145549	73776	71773
	ಇತರ	1	0	1
	ಅರಾಬಿಕ್/ಅರ‍್ಬಿ	42	21	21
	ಅರಾಬಿಕ್/ಅರ‍್ಬಿ	42	21	21
ಬೊಟಿಯ		50	29	21
	ಇತರ	50	29	21
ಕೂರ‍್ಗಿ/ಕೊಡಗು		6	3	3
	ಕೊಡವ	6	3	3
ಇಂಗ್ಲೀಶು		207	121	86
	ಇಂಗ್ಲೀಶು	207	121	86
ಗೊಂಡಿ		1	0	1
	ಇತರ	1	0	1
ನಿಸ್ಸಿ/ದಪ್ಲ		1	0	1
	ನಿಸ್ಸಿ/ದಪ್ಲ	1	0	1
ಟಿಬೆಟನ್		2	2	0
	ಟಿಬೆಟನ್	2	2	0
ತುಳು		150	77	73
	ತುಳು	150	77	73
ಇತರ		238	118	120

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಕಲಾಗಿರುವ ಬಾಶೆಗಳು ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತಯ್ದು. ಇತರ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಬಾಶೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಆಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ನಲ್ವತ್ತೊಂದು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಇತರ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಒಂದೆ ತಾಯ್ಮಾತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಈ ಸಂಕೆ ನಲ್ವತ್ತೆರಡು ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ತಮಿಳು, ಉರ‍್ದು, ಬೊಟಿಯ ಮತ್ತು ಗೊಂಡಿ ಈ ಎಂಟು ಬಾಶೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳು ಮೂವತ್ಮೂರು ಆಗುತ್ತದೆ. 

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಕೆ 12,55,104. ಇದರಲ್ಲಿ 7,45,111 ಮಂದಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವವರು. ಅಂದರೆ 59.366% ಆಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ನಂತರ ತೆಲುಗು ಬರುತ್ತದೆ. ತೆಲುಗು ಮಾತಾಡುವ 3,39,761 (27.070%) ಮಂದಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದರ ನಂತರ ಉರ‍್ದು 1,45,550 (11.596%) ಮಂದಿ ಮಾತುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರು ಬಾಶೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಒಂದೆ ಬಾಶೆ ಹಿಂದಿ – 11,147 (0.888%) ಆಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಂತರ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ತಮಿಳು – 5,741 (0.457%) ಮಂದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಾಟಿ – 5,476 (0.436%) ಮಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆನಂತರ ಸಾವಿರಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಏಳು ಬಾಶೆಗಳು, ಮಲಯಾಳಂ, ಗುಜರಾತಿ, ಓಡಿಯಾ, ಇಂಗ್ಲೀಶು, ತುಳು, ನೇಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಯೂ 238 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾಶೆಗಳು ದಾಕಲಾಗಿವೆ. ಈ ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಮಾತುಗರ ಸಂಕೆಯಾದರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಸಾಪೇಕ್ಶ ಸಂಕೆ	ಬಾಶೆ	ಸಂಕೆ	%
ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚ	ಕನ್ನಡ	7,45,111	59.366%
’’	ತೆಲುಗು	3,39,761	27.070%
’’	ಉರ‍್ದು	1,45,550	11.596%
ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಹಿಂದಿ	11,147	0.888%
ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ತಮಿಳು	5,741	0.457%
’’	ಮರಾಟಿ	5,476	0.436%
’’	ಮಲಯಾಳಂ, ಗುಜರಾತಿ, ಓಡಿಯಾ, ಇತರ, ಇಂಗ್ಲೀಶು, ತುಳು, ನೇಪಾಲಿ, ಕೊಂಕಣಿ	2,097	0.167%
’’	ಹನ್ನೆರಡು ಬಾಶೆಗಳು	221	0.017%
ಒಟ್ಟು ಮಾತುಗರು	12,55,104	100%

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಹಿಂದಿಯೊಳಗೆ ತುಸು ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ‍್ನಾಟಕದ ಸಂದರ‍್ಬದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಕವೆನಿಸುವ ಹಿಂದಿಯೊಳಗಿನ ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.

ಹಿಂದಿ 11,147

ಬಂಜಾರಿ 23

ಬೋಜ್ಪುರಿ 1

ಹಿಂದಿ 3,268

ಲಮಾಣಿ/ಲಂಬಾಡಿ 7,300

ಮಾರ‍್ವಾರಿ 314

ರಾಜಸ್ತಾನಿ 219

ಒಟ್ಟು ಹಿಂದಿ ಬಾಶೆಗೆ ದಾಕಲಾದ ಮಾತುಗರು 11,147. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಮಾತಾಡುವ 3,268 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಹಿಂದಿಯ 29.317% ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ 0.260% ಆಗುತ್ತದೆ. ಲಮಾಣಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 7,300 ಮತ್ತು ಬಂಜಾರಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 23 ಮಂದಿ ಇದ್ದು ಅವೆರಡನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾದ ಲಂಬಾಣಿ ಮಾತಾಡುವ 7,323 ಮಂದಿ ಇರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂದಿಯ 65.694% ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ 0.583% ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಒಂದೆ ಬಾಶೆಯಾಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿ ಈಗ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಲಂಬಾಣಿ ಬರುತ್ತದೆ. ತಾಯ್ಮಾತುಗಳ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಆದರಿಸಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಿ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಸಾಪೇಕ್ಶ ಸಂಕೆ	ಬಾಶೆ	ಸಂಕೆ	%
ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚ	ಕನ್ನಡ	7,45,099	59.365%
’’	ತೆಲುಗು	3,39,761	27.070%
’’	ಉರ‍್ದು	1,45,549	11.596%
ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	—	—	—
ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಲಂಬಾಣಿ	7,323	0.583%
’’	ತಮಿಳು	5,737	0.457%
’’	ಮರಾಟಿ	5,476	0.436%
’’	ಹಿಂದಿ	3,268	0.260%

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಪ್ರದೇಶ	ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಕೆ	ಬಾಶೆ	ಮಾತುಗರು	ಜಿಲ್ಲೆಯ %	ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತಾನ
ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ	12,55,104	ಕನ್ನಡ	7,45,099	59.365%	1
		ತೆಲುಗು	3,39,761	27.070%	2
		ಉರ‍್ದು	1,45,549	11.596%	3
		ಲಂಬಾಣಿ	7,323	0.583%	4
		ತಮಿಳು	5,737	0.457%	5
		ಮರಾಟಿ	5,476	0.436%	6
		ಹಿಂದಿ	3,268	0.260%	7
		ಮಲಯಾಳಂ	652	0.051%	8
		ಗುಜರಾತಿ	334	0.026%	9
		ಮಾರ‍್ವಾರಿ	314	0.025%	10