ವಿನಯ ಗುಂಟೆ ಅವರ ಕಥಾಸಂಕಲನ ‘ಬನದ ಕರಡಿ’

ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಕಾವ್ಯಮನೆ ಪ್ರಕಾಶನ’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತ ಎಂ ಜವರಾಜ್ ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

-ಎಂ ಜವರಾಜ್

ವಿನಯ ಗುಂಟೆ ಅವರ ಬನದ ಕರಡಿ ಕಥಾಸಂಕಲನವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೇ ಓದುಗನಿಗೆ ಬರದಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಆಳ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಕಥೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಸಂಕಲನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಓದುಗನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ “ಕ್ರಾಸ್ ಚೆಕ್” ಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ “ಕ್ರಾಸ್ ಚೆಕ್” ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ನೈತಿಕತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ–ಸುಳ್ಳಿನ ಗಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

ಕಥಾ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿ

ಬನದ ಕರಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ವಸ್ತು, ವಿಷಯಗಳು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಬದುಕಿನಿಂದಲೇ ಬಂದವು. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ರೀತಿ ಭಿನ್ನ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಕಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಘಟನೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯಾಗದೆ, ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಮೌನದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ.

ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೇ ಅರ್ಥದ ದ್ವನ್ಯರ್ಥವಿದೆ. ‘ಕ್ರಾಸ್ ಚೆಕ್’ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕ್ರಾಸ್ ಚೆಕ್ ಕೂಡ ಹೌದು. ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿರುವುದು ಲೇಖಕರ ಶೈಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

“ಒಮ್ಮೆಯಾದ್ರೂ ನನ್ನಮ್ಮನನ್ನು ನೀನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬ್ಕೊಳ್ಳಿಲ್ಲವಲ್ಲ” ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವೇ ಈ ಸಂಕಲನದ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಘೋಷಣೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ‘ಬನದ ಕರಡಿ’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪುರುಷಸತ್ತೆಯ ಹೇರಿಕೆಗಳು ಹೇಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ವಿಕೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೊಡ್ಡನ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿದ ತಾಯಿಯ ಮೂಲ, ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಅಮಾನವೀಯ ವರ್ತನೆ, ಅಪ್ಪ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡವನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರತೆ – ಈ ಎಲ್ಲವು ಸೇರಿ ಆ ಹೆಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಬೇರೂರುವ ಮಾನಸಿಕ ತಳಮಳವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಕರುಣೆಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಕೆ “ಮೃಗೀಯ”ಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಆ ಮೃಗೀಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸಮಾಜವೇ ನಿಜವಾದ ಅಪರಾಧಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆ ಓದುಗನ ಎದೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

‘ಊಫಿಟ್’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದ ನಿರಪರಾಧ ಮುಜುಗರದ ಘಟನೆ, ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ಬದುಕನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಳೆಯುವ ಮಾನವರ ಹಪಾಹಪಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಕ್ರಾಸ್ ಚೆಕ್’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರು, ನೀರು, ಗುರುತು, ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನಗರ ಜೀವನದ ವ್ಯಥೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಬರುತ್ತದೆ. ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ನೀಡುವ ಕ್ರಾಸ್ ಚೆಕ್ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಂಚನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಅಪ್ಪನ ಚಪ್ಪಲಿ’, ‘ಸಪ್ನೀರು’, ‘ತೋಪಿ ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆ’ ಕಥೆಗಳು ವಿನಯ ಗುಂಟೆ ಎಂಬ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಥೆಗಾರ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಸಪ್ನೀರು’ಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ದಾಳಿಯನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ, ಆದರೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ಕಥನ ಗಮನಾರ್ಹ.

ಆದರೆ ‘ಮೀಸೆ ಬಣ್ಣದ ಹುಡುಗ’ನಲ್ಲಿ ಈ ಧರ್ಮಾಂಧತೆಯ ಅತಿರೇಕದ ನಡುವೆಯೇ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮಗಳ ಮನಸ್ಸುಗಳ ನಡುವೆ ಮೂಡುವ ಕಿರುನಗೆಯ ಪ್ರೇಮಸ್ಪರ್ಶ, ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಆಶಾದಾಯಕ ದ್ಯೂತಕವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

‘ಖಾಸ್ ಬಾಗ್’ ಮತ್ತು ‘ಸಿರಿ’ ವಂಚಿತ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೃದಯಶೀಲವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ‘ಉಪ್ಪರಿಗೆ ದೇವರು’ ಕಥೆ ಪೂರ್ವಿಕರ ಅಧಿಪತ್ಯ, ದಾಯಾದಿ ಕಲಹ ಮತ್ತು ಉಳ್ಳವರ ‘ಆಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ತಳವರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶೃತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಕರಡಿ’ಯ ರೂಪಕ

ಹಿಂದೆ ಊರೂರುಗಳಿಗೆ ಕರಡಿ ಆಡಿಸುವವನು ಕರಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಅದರ ಅಚಾನಕ್ ಸಿಟ್ಟು, ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ – ಇವೆಲ್ಲವು ‘ಬನದ ಕರಡಿ’ಯ ರೂಪಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕರಡಿಯ ಸಿಟ್ಟು, ಅದರ ಕ್ರೂರತೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದ ಸರಪಳಿ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಥೆಯೊಳಗಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರಡಿ ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತ.

ಕೊನೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಬನದ ಕರಡಿ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಕೃತಿ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಓದುಗನೊಳಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಅನುಭವ. ಇದು ಅನುಮಾನಿತ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ತಾಯ್ತನ ತುಂಬಿದ ಕರುಣೆಯ ಕಣ್ಣಿನ ಕಥಾಸಂಕಲನ. ವಿನಯ ಗುಂಟೆ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ‘ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು’ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ – ಅದು ಅಸೂಯೆಯಲ್ಲ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ.

ಹೀಗೇ ಇನ್ನಷ್ಟು, ಮತ್ತಷ್ಟು, ಮಗದಷ್ಟು ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಬರಿಸುವಂತಹ ಕಥೆಗಳು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬರಲಿ ಎಂಬುದೇ ಈ ಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಾರ್ಥಕ ಗೌರವ.