-ನಾ ದಿವಾಕರ

ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತದೇ ಮೆರವಣಿಗೆ, ವಿಜೃಂಭಣೆ. ಮತ್ತದೇ ವಾದ ವಿವಾದಗಳು. ಮತ್ತದೇ ಕೂಗು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ನಶಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಇಲ್ಲ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಕೂಗು ಕೇಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೂಗು ದೊರೆಗಳ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಆದರೆ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮನೋಭಾವವಾಗಲೀ, ಇಚ್ಚೆಯಾಗಲೀ  ಸಕರ್ಾರಕ್ಕೆ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಕರ್ಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ನಿಧರ್ಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಹಣಕಾಸು ಇನ್ಕ್ಲೂಷನ್ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಅಜರ್ಿಗಳು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವುದು ವಿರಳ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಚ್ಚರಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಫಾರಂನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಬೇಕು. ಇನ್ನು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿರಲಿ, ಯೋಚಿಸುವವರೂ ಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಇರಲಿ,  ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಲೀಷೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸೋಣ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ್ದು. ಕನ್ನಡ ಸೇನೆ, ಕರುನಾಡ ಸೇನೆ, ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕನ್ನಡದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಟೊಂಕಕಟ್ಟಿ ನಿಂತಿವೆ. ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೂಲ ಧ್ಯೇಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕನರ್ಾಟಕದ ನೆಲ, ಜಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆ.  ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೊಲ್ಲೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಹೊರತು, ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿದಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಬಾಲಂಗೋಚಿಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ವವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ಬೋಡರ್ುಗಳಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಲೇ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇದಿಕೆಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಬದ್ಧತೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡಿಗ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡತನವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಯಾಮ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂವಾದವೊಂದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ನಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಕುಂದುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಳಲು.

ಎರಡನೆಯದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಂಪತ್ತು ಅನ್ಯರ ಪಾಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸ್ಸಾಂ ಮಾದರಿಯ ಹೋರಾಟ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಭಾಷೆಯ ಅಳಿವು ಉಳಿವುಕನರ್ಾಟಕದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಅಳಿಯುತ್ತಿದೆ, ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೂಗು ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಂದಿನಿಂದಲೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಇದು ಅರ್ಧಸತ್ಯವೆಂದೇ ನನ್ನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನಿಜ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆಂಗ್ಲ ವ್ಯಾಮೋಹ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಸಕರ್ಾರಗಳ ಅಸಡ್ಡೆಯ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳ ಲಾಬಿಕೋರತನದಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳೂ ದೂರದಲ್ಲಿನ ಆಂಗ್ಲಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಬಳಸುವುದೇ ಅಪಮಾನಕರ ಎನ್ನುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಕನರ್ಾಟಕ ಎಂದರೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಶೇ. 70ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕನರ್ಾಟಕದ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ನಗರಕೇಂದ್ರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೇ ನೋಡಿದರೆ ಹೀಗಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಕನರ್ಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡದ ಭಾಷಾ ಸೊಗಡು ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನರ್ಾಟಕದ ಜನ ದಕ್ಷಿಣದವರಷ್ಟು ಆಂಗ್ಲ ವ್ಯಾಮೋಹಿಗಳಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಗೋಳಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.  ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ, ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ-ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಲಸೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾಷಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಹಲುಬುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಮಾಜೋ-ಆಥರ್ಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸುಲಭ.

ಕನ್ನಡ ಭéಾಷೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಲೇಖಕರ ಬಳಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಲಾಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಟಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯೇತರ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನೋಡಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೇನೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ನಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಳಲು ಅನಗತ್ಯ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಿಚ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಮಾಜೋ ಆಥರ್ಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳುಇನ್ನು ಕನರ್ಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಮಾದರಿಯ ಹೋರಾಟ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಕನರ್ಾಟಕದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಕನರ್ಾಟಕದ ಔದ್ಯಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.  ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಕನರ್ಾಟಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಪ್ಪೂರು-ತಿರುಪತ್ತೂರಿನ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮ, ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ಶಿವಕಾಶಿಯ ಪಟಾಕಿ, ಕಂಚಿಯ ರೇಷಿಮೆ ಉದ್ಯಮ ಹೀಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕನರ್ಾಟಕದ ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯಮವೂ ಮುಂದುವರೆದಿಲ್ಲ. ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ, ಇಳಕಲ್ನ ರೇಷಿಮೆ ಸೀರೆಗಳ ಉದ್ದಿಮೆ ಕೇವಲ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಪರಿವತರ್ಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಕರ್ಾರದಿಂದಲೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಇದು ಔದ್ಯಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆಳ್ವಿಕರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯ ಪಾಡು. ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದಾಗ ಕನ್ನಡ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟದ ವಿಷಯವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಕನ್ನಡನಾಡು ಚಿನ್ನದ ಬೀಡು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದೇ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ. ಆದರೆ ಗಣಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ಯಾವುದೇ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳು ಮೂಲತಃ ಅನ್ಯಭಾಷಿಕರಾದರೂ ಕನರ್ಾಟಕದ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನ ಬೀದಿಪಾಲಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಳಿವು ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾಮರ್ಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮತ್ತಾವ ಸಂಘಟನೆಯೂ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ  ಶೇ. 75ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಲಿತರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಗತಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದಾಗಲೂ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೆಡೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾಭಿಮಾನವೇ ಇಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಪರಿಣಾಮ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಹತ್ವದ ಔದ್ಯಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದರ ಅವಸಾನ.  ಇದು ಅಭಿಮಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತಲೂ ಅಳಿವು ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆಂಧ್ರ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗವೇ ಒಂದು ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕನರ್ಾಟಕದ ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜರು ಒಂದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿಮರ್ಿಸಲೂ ವಿಫಲರಾದದ್ದು ವಿಪಯರ್ಾಸ.  ರಜತ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಆರುಕೋಟಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಣ್ಮಣಿಗಳಾಗಿ ಮೆರೆದ ಹೀರೋಗಳು ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಔದ್ಯಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯಮಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದಷ್ಟೇ ಭಾಗ್ಯ.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕನರ್ಾಟಕದ ಆಳ್ವಿಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಪರ್ೋರೇಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿರುವ ಗಣಿ ಉದ್ಯಮ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಎರಡೂ ಸಹ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ

. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಅಸ್ಸಾಂ ಮಾದರಿಯ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ಕೊಡಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ಸಾಂ ಮಾದರಿಯ ಹೋರಾಟ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಕನರ್ಾಟಕದ ಜನತೆ ಪಯರ್ಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಉಪರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾಷೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಜನತೆಯ ಸಮಾಜೋ ಆಥರ್ಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ.