-ಚಂದ್ರ ಎಸ್ ಕೋಡಿ
Clicked by : ಮೇಗರವಳ್ಳಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ

ನಗರಗಳು ಕೇವಲ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಆತ್ಮ ಬದುಕುವುದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಿತ್ರಸಂತೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಲಾಮೇಳವಲ್ಲ, ಅದು ನಗರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆತ್ಮವನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮರುಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಆಯೋಜಿಸುವ ಚಿತ್ರಸಂತೆ, ಕಲೆಯನ್ನು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಸೀಮಿತ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರತಂದು ನೇರವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಡುವೆ ಇಡುವ ಮೂಲಕ “ಕಲೆ ಯಾರಿಗಾಗಿ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ತುಂಬ ಬಣ್ಣಗಳು, ಜನಸಾಗರ, ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಒಂದು ದಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಕಲೆಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅಸೌಕರ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: ಕಲೆಗೆ ನಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವೇ? ಚಿತ್ರಸಂತೆ ಕಲೆಯನ್ನು ಜನರ ನಡುವೆ ತರುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯತ್ನ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೀತಿಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನೂ ಬಯಲುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಬದುಕಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸದ ಆಡಳಿತ, ಒಂದು ದಿನದ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದು.

ಚಿತ್ರಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದ ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾರುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣ. ಆದರೆ ಆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಅವನ ವರ್ಷದ ಬದುಕು ಸಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ, ನಿವೃತ್ತಿ ಭದ್ರತೆ, ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದನ ಬದುಕು, ನಮ್ಮ ಸಂಭ್ರಮದ ಶಬ್ದಗಳ ನಡುವೆ ಮೌನವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ನಾವು ಒಂದು ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡೆವೆಂದು ತೃಪ್ತಿಪಡುತ್ತೇವೆಯೇ? ಪರಿಸರವನ್ನು ಥೀಮ್ ಆಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಆಡಳಿತದ ಎದುರು ಕಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಚಿತ್ರಸಂತೆ ಕೇವಲ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಅಂತರಾತ್ಮವಾಗಬೇಕಾದ ತನ್ನ ಹೊಣೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಒಂದು ದಿನ ರಸ್ತೆ ಬಂದ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಲೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಏಕೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ಬೆಂಗಳೂರು ಟೆಕ್ ಸಿಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲದೆ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಂದರೆ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ, ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಮಾತ್ರ. ನಗರಗಳ ಆತ್ಮ ಬದುಕುವುದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಸಂತೆ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗದು. ನೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಕಾಣಬೇಕು. ಚಿತ್ರಸಂತೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಕಲೆ ಒಂದು ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಕಲೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದ್ರೋಹಿಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ.