ಬಸವರಾಜ ಕೋಡಗುಂಟಿ ಅವರು ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು.
ಭಾಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು.
ಬಹು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.
‘ಅವಧಿ’ಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಬಸವರಾಜ ಕೋಡಗುಂಟಿ ಅವರು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯತ್ತ
ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು
ಅಲುಗಾಡಿಸಬಹುದು.
ಈ ವಾರದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ
ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಾಗಿದೆ.
28
ಶಿವಮೊಗ್ಗ
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಶ್ಟ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬಾಶೆಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಶ್ಟ ಅಯ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆ ಕನ್ನಡವಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡದ ಪ್ರತಿಶತತೆ ೭೦% ಇದೆ. ಉರ್ದು ಕನ್ನಡದ ನಂತರದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆ. ಇವುಗಳ ನಂತರ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಲಂಬಾಣಿ ಬಾಶೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆನಂತರ ಮರಾಟಿ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಶೆಗಳ ಮಾತುಗರ ಸಂಕೆಯು ಪರಿಗಣಿಸುವಶ್ಟಿದೆ.
***
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಜನಗಣತಿ ಒದಗಿಸುವ ಬಾಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಆದರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
| ಬಾಶೆ | ತಾಯ್ಮಾತು | ಒಟ್ಟು ಮಾತುಗರು | ಗಂಡು | ಹೆಣ್ಣು |
| ಆಸ್ಸಾಮಿ | 18 | 17 | 1 | |
| ಆಸ್ಸಾಮಿ | 18 | 17 | 1 | |
| ಬೆಂಗಾಲಿ | 623 | 545 | 78 | |
| ಬೆಂಗಾಲಿ | 623 | 545 | 78 | |
| ಬೊಡೊ | 9 | 9 | 0 | |
| ಬೊಡೊ | 9 | 9 | 0 | |
| ಡೋಗ್ರಿ | 1 | 0 | 1 | |
| ಡೋಗ್ರಿ | 1 | 0 | 1 | |
| ಗುಜರಾತಿ | 1696 | 827 | 869 | |
| ಗುಜರಾತಿ | 1628 | 796 | 832 | |
| ಸವರಾಶ್ಟ್ರ/ಸವರಾಶ್ಟ್ರಿ | 3 | 1 | 2 | |
| ಇತರ | 65 | 30 | 35 | |
| ಹಿಂದಿ | 61672 | 31664 | 30008 | |
| ಬಂಜಾರಿ | 4057 | 2078 | 1979 | |
| ಬೋಜ್ಪುರಿ | 16 | 15 | 1 | |
| ಹಿಂದಿ | 8075 | 4501 | 3574 | |
| ಲಮಾಣಿ/ಲಂಬಾಡಿ | 47678 | 24087 | 23591 | |
| ಮಾರ್ವಾರಿ | 1392 | 730 | 662 | |
| ರಾಜಸ್ತಾನಿ | 420 | 232 | 188 | |
| ಸಾದನ್/ಸಾದ್ರಿ | 1 | 0 | 1 | |
| ಇತರ | 33 | 21 | 12 | |
| ಕನ್ನಡ | 1230352 | 614410 | 615942 | |
| ಕನ್ನಡ | 1229553 | 614007 | 615546 | |
| ಕುರುಬ/ಕುರುಂಬ | 10 | 4 | 6 | |
| ಇತರ | 789 | 399 | 390 | |
| ಕಾಶ್ಮೀರಿ | 23 | 10 | 13 | |
| ಕಾಶ್ಮೀರಿ | 23 | 10 | 13 | |
| ಕೊಂಕಣಿ | 25763 | 12850 | 12913 | |
| ಕೊಂಕಣಿ | 25517 | 12724 | 12793 | |
| ಕುಡುಬಿ/ಕುಡುಂಬಿ | 40 | 18 | 22 | |
| ನವಾಯಿತಿ | 157 | 81 | 76 | |
| ಇತರ | 49 | 27 | 22 | |
| ಮಯ್ತಿಲಿ | 1 | 1 | 0 | |
| ಮಯ್ತಿಲಿ | 1 | 1 | 0 | |
| ಮಲಯಾಳಂ | 16759 | 8146 | 8613 | |
| ಮಲಯಾಳಂ | 16747 | 8141 | 8606 | |
| ಯರವ | 6 | 2 | 4 | |
| ಇತರ | 6 | 3 | 3 | |
| ಮಣಿಪುರಿ | 7 | 4 | 3 | |
| ಮಣಿಪುರಿ | 7 | 4 | 3 | |
| ಮರಾಟಿ | 36846 | 18468 | 18378 | |
| ಆರೆ | 1 | 1 | 0 | |
| ಮರಾಟಿ | 36759 | 18426 | 18333 | |
| ಇತರ | 86 | 41 | 45 | |
| ನೇಪಾಲಿ | 143 | 81 | 62 | |
| ನೇಪಾಲಿ | 143 | 81 | 62 | |
| ಓಡಿಯಾ | 147 | 112 | 35 | |
| ಓಡಿಯಾ | 146 | 111 | 35 | |
| ಇತರ | 1 | 1 | 0 | |
| ಪಂಜಾಬಿ | 94 | 51 | 43 | |
| ಪಂಜಾಬಿ | 94 | 51 | 43 | |
| ಸಂಸ್ಕ್ರುತ | 15 | 8 | 7 | |
| ಸಂಸ್ಕ್ರುತ | 15 | 8 | 7 | |
| ಸಿಂದಿ | 95 | 54 | 41 | |
| ಕಚ್ಚಿ | 4 | 2 | 2 | |
| ಸಿಂದಿ | 91 | 52 | 39 | |
| ತಮಿಳು | 73051 | 36355 | 36696 | |
| ಕೊರವ | 7 | 2 | 5 | |
| ತಮಿಳು | 73024 | 36345 | 36679 | |
| ಇತರ | 20 | 8 | 12 | |
| ತೆಲುಗು | 71260 | 35417 | 35843 | |
| ತೆಲುಗು | 71229 | 35397 | 35832 | |
| ಇತರ | 31 | 20 | 11 | |
| ಉರ್ದು | 222700 | 112770 | 109930 | |
| ಉರ್ದು | 222699 | 112770 | 109929 | |
| ಇತರ | 1 | 0 | 1 | |
| ಅರಾಬಿಕ್/ಅರ್ಬಿ | 48 | 25 | 23 | |
| ಅರಾಬಿಕ್/ಅರ್ಬಿ | 48 | 25 | 23 | |
| ಬಿಲಿ/ಬಿಲೊಡಿ | 337 | 172 | 165 | |
| ಕೊಕ್ನ/ಕೊಕ್ನಿ/ಕುಕ್ನ | 5 | 5 | 0 | |
| ವಾಗ್ದಿ | 329 | 165 | 164 | |
| ಇತರ | 3 | 2 | 1 | |
| ಬೊಟಿಯ | 4 | 1 | 3 | |
| ಇತರ | 4 | 1 | 3 | |
| ಕೂರ್ಗಿ/ಕೊಡಗು | 176 | 83 | 93 | |
| ಕೂರ್ಗಿ/ಕೊಡಗು | 48 | 24 | 24 | |
| ಕೊಡವ | 128 | 59 | 69 | |
| ಇಂಗ್ಲೀಶು | 130 | 63 | 67 | |
| ಇಂಗ್ಲೀಶು | 130 | 63 | 67 | |
| ಕಾಂದೇಶಿ | 59 | 27 | 32 | |
| ಇತರ | 59 | 27 | 32 | |
| ಕಾಸಿ | 22 | 15 | 7 | |
| ಕಾಸಿ | 14 | 10 | 4 | |
| ಪ್ನಾರ್/ಸಿಂಟೆಂಗ್ | 8 | 5 | 3 | |
| ಟಿಬೆಟನ್ | 1 | 0 | 1 | |
| ಟಿಬೆಟನ್ | 1 | 0 | 1 | |
| ತುಳು | 8497 | 4135 | 4362 | |
| ತುಳು | 8497 | 4135 | 4362 | |
| ಇತರ | 2204 | 1095 | 1109 |
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಬಾಶೆಗಳ ಸಂಕೆ ಮೂವತ್ತು. ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ 2,204 ಮಂದಿ ಇರುವ ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಶೆ ಇರಬಹದು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಿದರೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಕಲಾದ ಬಾಶೆಗಳ ಸಂಕೆ ಮೂವತ್ತೊಂದು. ಅಯ್ವತ್ತೆಂಟು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದಾಕಲಾಗಿವೆ. ಇತರ ಎಂಬ ಬಾಶೆಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಒಂದು ತಾಯ್ಮಾತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳ ಸಂಕೆ ಅಯ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪನ್ನು ಹದಿಮೂರು ಬಾಶೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಟಿ, ಓಡಿಯಾ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಉರ್ದು, ಬಿಲಿ/ಬಿಲೊಡಿ, ಬೊಟಿಯ ಮತ್ತು ಕಾಂದೇಶಿ. ಈ ಹದಿಮೂರು ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಒಟ್ಟು ನಲ್ವತ್ತಯ್ದು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಕೆ 17,52,753 ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವವರ ಸಂಕೆ 12,30,352 ಆಗಿದೆ. ಕನ್ನಡವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಒಂದು ಬಾಶೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ 70.195% ಆಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಒಂದು ಬಾಶೆ ಉರ್ದು – 2,22,700 (12.705%) ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಬಾಶೆಗಳು ಇವೆ. ತಮಿಳು – 73,051 (4.167%), ತೆಲುಗು – 71,260 (4.065%), ಹಿಂದಿ – 61,672 (3.518%), ಮರಾಟಿ – 36,846 (2.102%), ಕೊಂಕಣಿ – 25,763 (1.469%) ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ – 16,759 (0.956%) ಆ ಬಾಶೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರಿರುವ ಎರಡು ಬಾಶೆಗಳು ಇವೆ. ತುಳು – 8,497 (0.484%) ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿ – 1,696 (0.096%) ಈ ಎರಡು ಬಾಶೆಗಳು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ 2,204 (0.125%) ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ನಂತರ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತನಾಡುವ ಬಾಶೆಗಳು ಆರು ಇವೆ. ಬೆಂಗಾಲಿ, ಬಿಲಿ/ಬಿಲೊಡಿ, ಕೂರ್ಗಿ/ಕೊಡಗು, ಓಡಿಯಾ, ನೇಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಶು. ನೂರಕ್ಕೂ ಕಮ್ಮಿ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾಶೆಗಳು ಇವೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಾತುಗರ ಸಂಕೆಯನ್ನು ಆದರಿಸಿ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ ತೋರಿಸಬಹುದು.
| ಸಾಪೇಕ್ಶ ಸಂಕೆ | ಬಾಶೆ | ಸಂಕೆ | % |
| ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಕನ್ನಡ | 12,30,352 | 70.195% |
| ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಉರ್ದು | 2,22,700 | 12.705% |
| ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ತಮಿಳು | 73,051 | 4.167% |
| ’’ | ತೆಲುಗು | 71,260 | 4.065% |
| ’’ | ಹಿಂದಿ | 61,672 | 3.518% |
| ’’ | ಮರಾಟಿ | 36,846 | 2.102% |
| ’’ | ಕೊಂಕಣಿ | 25,763 | 1.469% |
| ’’ | ಮಲಯಾಳಂ | 16,759 | 0.956% |
| ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ತುಳು | 8,497 | 0.484% |
| ’’ | ಇತರ | 2,204 | 0.125% |
| ’’ | ಗುಜರಾತಿ | 1,696 | 0.096% |
| ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಬೆಂಗಾಲಿ, ಬಿಲಿ/ಬಿಲೊಡಿ, ಕೂರ್ಗಿ/ಕೊಡಗು, ಓಡಿಯಾ, ನೇಪಾಲಿ, ಇಂಗ್ಲೀಶು | 1,556 | 0.088% |
| ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ | ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾಶೆಗಳು | 397 | 0.022% |
| ಒಟ್ಟು ಮಾತುಗರು | 17,52,753 | 100% |
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಕಲಾದ ವಿವಿದ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತುಸು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿಯ ಒಳಗೆ ದಾಕಲಾಗಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದಿ 61,672
ಬಂಜಾರಿ 4,057
ಬೋಜ್ಪುರಿ 16
ಹಿಂದಿ 8,075
ಲಮಾಣಿ/ಲಂಬಾಡಿ 47,678
ಮಾರ್ವಾರಿ 1,392
ರಾಜಸ್ತಾನಿ 420
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಮಾತಾಡುವ 61,672 ಮಂದಿ ದಾಕಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಮಾತಾಡುವವರು 8,075 ಆಗಿವೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂದಿಯ 13.093% ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ 0.460% ಆಗುತ್ತದೆ. ಲಮಾಣಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 47,678 ಮತ್ತು ಬಂಜಾರಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 4,057 ಮಂದಿ ದಾಕಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆರಡನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಲಂಬಾಣಿಯಲ್ಲಿ 51,735 ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂದಿಯ 83.887% ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ 2.951% ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾರ್ವಾರಿ ಬಾಶೆಗೆ 1,392 (0.079%) ಮಂದಿ ದಾಕಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಲಂಬಾಣಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹಿಂದಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರ್ವಾರಿ ಬಾಶೆ ಕೂಡ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಶೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಚಿಸಬಹುದು.
| ಸಾಪೇಕ್ಶ ಸಂಕೆ | ಬಾಶೆ | ಸಂಕೆ | % |
| ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಕನ್ನಡ | 12,29,553 | 70.149% |
| ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಉರ್ದು | 2,22,699 | 12.705% |
| ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ತಮಿಳು | 73,024 | 4.166% |
| ’’ | ತೆಲುಗು | 71,229 | 4.063% |
| ’’ | ಲಂಬಾಣಿ | 51,735 | 2.951% |
| ’’ | ಮರಾಟಿ | 36,759 | 2.097% |
| ’’ | ಕೊಂಕಣಿ | 25,517 | 1.455% |
| ’’ | ಮಲಯಾಳಂ | 16,747 | 0.955% |
| ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ತುಳು | 8,497 | 0.484% |
| ’’ | ಹಿಂದಿ | 8,075 | 0.460% |
| ’’ | ಇತರ | 2,204 | 0.125% |
| ’’ | ಗುಜರಾತಿ | 1,696 | 0.096% |
| ’’ | ಮಾರ್ವಾರಿ | 1,392 | 0.079% |
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
| ಪ್ರದೇಶ | ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಕೆ | ಬಾಶೆ | ಮಾತುಗರು | ಜಿಲ್ಲೆಯ % | ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತಾನ |
| ಶಿವಮೊಗ್ಗ | 17,52,753 | ಕನ್ನಡ | 12,29,553 | 70.149% | 1 |
| ಉರ್ದು | 2,22,699 | 12.705% | 2 | ||
| ತಮಿಳು | 73,024 | 4.166% | 3 | ||
| ತೆಲುಗು | 71,229 | 4.063% | 4 | ||
| ಲಂಬಾಣಿ | 51,735 | 2.951% | 5 | ||
| ಮರಾಟಿ | 36,759 | 2.097% | 6 | ||
| ಕೊಂಕಣಿ | 25,517 | 1.455% | 7 | ||
| ಮಲಯಾಳಂ | 16,747 | 0.955% | 8 | ||
| ತುಳು | 8,497 | 0.484% | 9 | ||
| ಹಿಂದಿ | 8,075 | 0.460% | 10 |






0 Comments