ಅಕ್ಷರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಹೇಳಿ ಹೋಗು ಕಾರಣ’

ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಭಾವನಾ ಪ್ರಕಾಶನ’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕುರಿತ ದಾವಲಸಾಬ ನರಗುಂದ ಅವರ ಒಂದು ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.

-ಡಾ.ದಾವಲಸಾಬ ನರಗುಂದ

        ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಿ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಪತ್ರಕರ್ತ, ಲೇಖಕ, ಚಿಂತಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದವರು. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಕಠಿಣ ಸತ್ಯ, ನೈತಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ನೋವಿನ ತೀವ್ರತೆಗಳಿವೆ.

         ಅವರ “ಹೇಳಿ ಹೋಗು ಕಾರಣ” ಕಾದಂಬರಿಯು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿ. ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ “ಹೇಳಿ ಹೋಗು” ಎಂಬ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿನಂತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅದು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ವಿನಾಯಿತಿ, ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಓದುಗರನ್ನು ಆಳವಾದ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.

         ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥೆ ಪ್ರೀತಿ, ಪಾಪ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಘರ್ಷದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಕನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ — ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು, ಅವನಿಂದ ನಡೆದ ತಪ್ಪು, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಈ ಎಲ್ಲವು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲ ಹಂದರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಾಯಕನ ಮನಸ್ಸು ಎರಡು ಅಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ತೂಗಾಡುತ್ತದೆ: ಒಂದು ಕಡೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಮರಣೆಗಳು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ. ಅವನ ಒಳಗೆ “ಹೇಳಬೇಕೆ?” ಅಥವಾ “ಮರೆಸಬೇಕೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅವನು ಅರಿಯುವ ಸತ್ಯ “ಹೇಳದೇ ಹೋದ ಕಾರಣವೇ ಮಾನವ ಜೀವನದ ನಿತ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ” ಕೃತಿಯ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

         ಈ ಕಥೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಅಡಗಿರುವ ಹೇಳಲಾಗದ ನೋವಿನ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ. ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆ ಅವರ ಪ್ರೇಮದ ಚಿತ್ರಣ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಳವಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರೋಮಾಂಚನ ಅಥವಾ ಕಾಮವಲ್ಲ, ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹುಡುಕಾಟವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೀತಿಯ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂಬಿಕೆಯ ಭಂಗದಿಂದ ಅವನು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭಾವನೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಜೀವಾಳ. ನಾಯಕನ ಮನಸ್ಸಿನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವೇ ಅವನ ವಿಮೋಚನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ.

        ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನೊಳಗೆ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ “ನಾನು ಯಾರು?”, “ನನ್ನ ತಪ್ಪಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನು?” ಇವು ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಅಂಶಗಳು. ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆಯವರು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸತ್ಯಸಂಧವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಗರ ಜೀವನದ ವೇಗ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ನೈತಿಕ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಾಶ ಈ ಎಲ್ಲವು ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಅಶಾಂತಿಯೂ ಸಮಾಜದ ಅಸಮತೋಲನದ ಪ್ರತಿಫಲನವೇ ಆಗಿದೆ.

        ಇಲ್ಲಿನ ನಾಯಕನು ಸಂವೇದನಾಶೀಲ, ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವನೊಳಗಿನ ಮನೋಘರ್ಷಣೆಗಳು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ತಡವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವೇ ಅವನ ಮಾನವೀಯತೆ.

          ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ, ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಯ, ನಂಬಿಕೆಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಅವಳ ಪಾತ್ರವು ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಅವಳ ಮೌನವೇ ಕಥೆಯ ನಾಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ನಾಯಕನ ತಪ್ಪಿನ ಅಳತೆಗಾಗಿಯೇ ಜೀವಂತ ರೂಪಕ. “ಹೇಳಿ ಹೋಗು ಕಾರಣ” ಕಾದಂಬರಿಯು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣದ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ನಾಯಕನ ಅಂತರಂಗದ ಪಯಣವನ್ನು ಲೇಖಕ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ: ನಾಯಕ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಶಾಂತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ದೋಷಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿ: ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನ ಹೋರಾಟ — ಇದು ಆಂತರಿಕ ವಿಮೋಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆ: ನಾಯಕನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸ್ಮರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಗಳ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂತಃಸಂಘರ್ಷ: ಮನಸ್ಸಿನ ಎರಡು ಧ್ರುವಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟ – “ಹೇಳಬೇಕೆ” ಅಥವಾ “ಮರೆಸಬೇಕೆ” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಅಂತರಂಗ ಯುದ್ಧ.

      ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆಯವರ ಬರಹದ ಶಕ್ತಿ ಅವರ ಕಥನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅವರು ಕಥೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ, ಸಂವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಜೀವಂತಿಕೆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಮಾತುಗಳು ನೈಜ ಜೀವನದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಂತರಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಾಯಕನ ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಆಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪತ್ರಶೈಲಿ ಮತ್ತು ದಿನಚರಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪತ್ರ ಅಥವಾ ನೆನಪಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಥೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಬ್ದಪ್ರಯೋಗ ಅವರ ಭಾಷೆ ನಗರೀಕರಣದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸರಳತೆಗೂ ಕಾವ್ಯಮಯತೆಗೊಂಥ ಸಂಯೋಜನೆಯಿದೆ.

       ಈ ಕೃತಿ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕೇಳುತ್ತದೆ:“ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯವಿದೆಯೆ?” ನಗರ ಜೀವನದ ಏಕಾಂತ, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧದ ಕೃತಕತೆ, ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕ್ಷಯದ ಕುರಿತು ಒಂದು ಮನಸ್ಸು ತಟ್ಟುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

         ಕಾದಂಬರಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ಅಂಶ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಜೀವನದ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕುವ ನಾಯಕನ ಪಯಣ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೇ ಇರದೆ, ಅದು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸಾರವನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನದ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಏಕಾಂತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಂದೇಶ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಹೇಳಲಾಗದ ನೋವುಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಅವನ್ನು ಹೇಳದೇ ಹೋದರೆ ಅವು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕೃತಿಯ ಹೃದಯವಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯು ಓದುಗರನ್ನು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. “ಹೇಳಿ ಹೋಗು” ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಲ್ಲ ಅದು ಎಲ್ಲ ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: ಪೋಷಕ-ಸಂತಾನ, ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿ, ಪತಿ-ಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲೂ ಸತ್ಯ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸಾರುತ್ತಾರೆ.

          ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆಯವರ ಈ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾದಂಬರಿಯು ವಾಸ್ತವವಾದ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾಯಕನ ಅಂತರಂಗದ ಚಿತ್ರಣವು ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ನ ತತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂದಿನ ನಗರೀಕರಣದ ಮಾನಸಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

     ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದ “ಹೇಳಿ ಹೋಗು ಕಾರಣ” ಕಾದಂಬರಿಯು ಕೇವಲ ಕಥೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆಯವರ “ಹೇಳಿ ಹೋಗು ಕಾರಣ” ಕಾದಂಬರಿಯು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಆಳದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಯಕನ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪಯಣವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

     ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶ “ಮನುಷ್ಯನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ತನ್ನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿ ಹೋಗುವ ಧೈರ್ಯವಿರಬೇಕು.” ಈ ಸಂದೇಶವೇ ಕೃತಿಯ ಜೀವಾಳ, ಮತ್ತು ರವಿ ಬೆಳೆಗೆರೆಯವರ ಕೃತಿಸಮಗ್ರದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಧ್ವನಿ.