ಬಸವರಾಜ ಕೋಡಗುಂಟಿ ಅವರು ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು.

ಭಾಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು.

ಬಹು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.

‘ಅವಧಿ’ಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಬಸವರಾಜ ಕೋಡಗುಂಟಿ ಅವರು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯತ್ತ

ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು

ಅಲುಗಾಡಿಸಬಹುದು.

ಈ ವಾರದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು

ಚೆಲ್ಲಲಾಗಿದೆ.

16

ಬಳ್ಳಾರಿ

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೂ ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಶೆಗಳು ದಾಕಲಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳು ದಾಕಲಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಬಾಶೆ ಕನ್ನಡವಾಗಿದ್ದು ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವವರ ಪ್ರತಿಶತತೆ 71.846% ಇದೆ. ಕನ್ನಡದ ನಂತರ ಉರ‍್ದು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಬಾಶೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆಗಳಾಗಿದ್ದು ತಲಾ ಎರಡು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಲಂಬಾಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೆಯ ಮಾತುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮರಾಟಿ ಬಾಶೆಗಳಿಗೂ ಪರಿಗಣಿಸುವಶ್ಟು ಸಂಕೆಯ ಮಾತುಗರು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದೊಳಗೆ ಇತರ ಎಂಬ ತಾಯ್ಮಾತಿನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ 2,596 ಮಂದಿ ದಾಕಲಾಗಿರುವುದೂ ಗಮನೀಯ.

***

ಜನಗಣತಿ ಕೊಡುವ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಬಾಶೆ	ತಾಯ್ಮಾತು	ಒಟ್ಟು ಮಾತುಗರು	ಗಂಡು	ಹೆಣ್ಣು
ಆಸ್ಸಾಮಿ		44	32	12
	ಆಸ್ಸಾಮಿ	44	32	12
ಬೆಂಗಾಲಿ		843	550	293
	ಬೆಂಗಾಲಿ	843	550	293
ಡೋಗ್ರಿ		1	1	0
	ಡೋಗ್ರಿ	1	1	0
ಗುಜರಾತಿ		955	475	480
	ಗುಜರಾತಿ	606	301	305
	ಸವರಾಶ್ಟ್ರ/ಸವರಾಶ್ಟ್ರಿ	11	7	4
	ಇತರ	338	167	171
ಹಿಂದಿ		117956	61745	56211
	ಬಂಜಾರಿ	954	493	461
	ಬೋಜ್ಪುರಿ	433	293	140
	ಚತ್ತೀಸ್‍ಗರಿ	3	1	2
	ಗರ‍್ವಾಲಿ	4	3	1
	ಹರಿಯಾಣ್ವಿ	17	12	5
	ಹಿಂದಿ	35101	19446	15655
	ಲಮಾಣಿ/ಲಂಬಾಡಿ	74684	37866	36818
	ಮಾರ‍್ವಾರಿ	5582	2943	2639
	ನಿಮಾಡಿ	5	3	2
	ಪಹರಿ	4	3	1
	ರಾಜಸ್ತಾನಿ	960	549	411
	ಸಾದನ್/ಸಾದ್ರಿ	6	4	2
	ಸುಗಾಲಿ	6	2	4
	ಇತರ	197	127	70
ಕನ್ನಡ		1764713	889024	875689
	ಕನ್ನಡ	1762103	887729	874374
	ಕುರುಬ/ಕುರುಂಬ	10	5	5
	ಪ್ರಾಕ್ರುತ/ಪ್ರಾಕ್ರುತ ಬಾಶಾ	4	2	2
	ಇತರ	2596	1288	1308
ಕಾಶ್ಮೀರಿ		16	6	10
	ಕಾಶ್ಮೀರಿ	16	6	10
ಕೊಂಕಣಿ		1007	530	477
	ಕೊಂಕಣಿ	988	520	468
	ಕುಡುಬಿ/ಕುಡುಂಬಿ	13	7	6
	ಇತರ	6	3	3
ಮಯ್ತಿಲಿ		58	30	28
	ಮಯ್ತಿಲಿ	58	30	28
ಮಲಯಾಳಂ		2309	1251	1058
	ಮಲಯಾಳಂ	2304	1247	1057
	ಯರವ	5	4	1
ಮಣಿಪುರಿ		38	20	18
	ಮಣಿಪುರಿ	38	20	18
ಮರಾಟಿ		19924	10012	9912
	ಮರಾಟಿ	19910	10005	9905
	ಇತರ	14	7	7
ನೇಪಾಲಿ		260	146	114
	ನೇಪಾಲಿ	260	146	114
ಓಡಿಯಾ		1198	791	407
	ಓಡಿಯಾ	1194	789	405
	ಇತರ	4	2	2
ಪಂಜಾಬಿ		380	209	171
	ಪಂಜಾಬಿ	380	209	171
ಸಂಸ್ಕ್ರುತ		4	3	1
	ಸಂಸ್ಕ್ರುತ	4	3	1
ಸಂತಾಲಿ		5	3	2
	ಸಂತಾಲಿ	5	3	2
ಸಿಂದಿ		284	149	135
	ಕಚ್ಚಿ	55	27	28
	ಸಿಂದಿ	229	122	107
ತಮಿಳು		25414	12704	12710
	ಕೊರವ	544	285	259
	ತಮಿಳು	24809	12385	12424
	ಇತರ	61	34	27
ತೆಲುಗು		237403	118111	119292
	ತೆಲುಗು	237380	118103	119277
	ಇತರ	23	8	15
ಉರ‍್ದು		277947	140225	137722
	ಉರ‍್ದು	277932	140216	137716
	ಇತರ	15	9	6
ಅರಾಬಿಕ್/ಅರ‍್ಬಿ		10	4	6
	ಅರಾಬಿಕ್/ಅರ‍್ಬಿ	10	4	6
ಬಿಲಿ/ಬಿಲೊಡಿ		198	93	105
	ಕೊಕ್ನ/ಕೊಕ್ನಿ/ಕುಕ್ನ	3	1	2
	ಮವ್ಚಿ	1	1	0
	ವಾಗ್ದಿ	115	51	64
	ಇತರ	79	40	39
ಬೋಟಿಯ		5	1	4
	ಇತರ	5	1	4
ಕೂರ‍್ಗಿ/ಕೊಡಗು		47	25	22
	ಕೂರ‍್ಗಿ/ಕೊಡಗು	11	6	5
	ಕೊಡವ	36	19	17
ಇಂಗ್ಲೀಶು		269	135	134
	ಇಂಗ್ಲೀಶು	269	135	134
ಗದಬ		4	1	3
	ಗದಬ	4	1	3
ಗೊಂಡಿ		1	1	0
	ಗೊಂಡಿ	1	1	0
ಕಾಸಿ		1	1	0
	ಲಿಂಗ್ಯಂಗ್ಮ	1	1	0
ಕೊಡ/ಕೊರ		2	2	0
	ಕೊಡ/ಕೊರ	2	2	0
ಕೊರ‍್ಕು		2	2	0
	ಕೊರ‍್ಕು	2	2	0
ಕುರುಕ್/ಓರಆನ್		10	5	5
	ಕುರುಕ್/ಓರಆನ್	10	5	5
ಲಹಂದ		2	1	1
	ಇತರ	2	1	1
ಮುಂಡ		5	3	2
	ಮುಂಡ	5	3	2
ಸೆಮಾ		23	13	10
	ಸೆಮಾ	23	13	10
ತಾಡೊ		2	1	1
	ತಾಡೊ	2	1	1
ಟಿಬೆಟನ್		3	0	3
	ಟಿಬೆಟನ್	3	0	3
ತುಳು		823	447	376
	ತುಳು	800	438	362
	ಇತರ	23	9	14
ಇತರ		429	202	227

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಶೆಗಳು ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಜನಗಣತಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪು ಇದೆ. ಇದನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಶೆಗಳು ಇವೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯ್ಮಾತುಗಳ ಸಂಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಎಂಬ ಬಾಶೆಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾತುಗರ ಸಂಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಒಂದು ತಾಯ್ಮಾತು ಎಂದು ಗಣಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ದಾಕಲಾದ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳ ಸಂಕೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಬಾಶೆಗಳ ಒಳಗೆ ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮರಾಟಿ, ಓಡಿಯಾ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಉರ‍್ದು, ಬಿಲಿ/ಬಿಲೊಡಿ, ಬೋಟಿಯ, ಲಹಂದ ಮತ್ತು ತುಳು. ಈ ಇತರ ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕಳೆದರೆ ಅಯ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತು ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಕೆ 24,52,595 ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವ 17,64,713 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ 71.952% ದಶ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಒಂದು ಬಾಶೆ ಕನ್ನಡವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ನಂತರ ಉರ‍್ದು ಬಾಶೆಗೆ 2,77,947 (11.332%), ತೆಲುಗು ಬಾಶೆಗೆ 2,37,403 (9.679%) ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಬಾಶೆಗೆ 1,17,956 (4.809%) ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಇದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಎರಡು ಬಾಶೆಗಳು ಇವೆ. ತಮಿಳು – 25,414 (1.036%) ಮತ್ತು ಮರಾಟಿ – 19,924 (0.812%) ಈ ಎರಡು ಬಾಶೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆನಂತರ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಮೂರು ಬಾಶೆಗಳು ಇವೆ. ಮಲಯಾಳಂ – 2,309 (0.094%), ಓಡಿಯಾ – 1,198 (0.048%) ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ – 1,007 (0.041%). ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಬಾಶೆಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗರಿದ್ದಾರೆ. ಅವು, ಗುಜರಾತಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ತುಳು, ಇತರ, ಪಂಜಾಬಿ, ಸಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಶು, ನೇಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಲ್/ಬಿಲೊಡಿ. ಹಾಗೆಯೆ ಇತರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಯೂ 429 (0.017%) ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂಬತ್ತು ಬಾಶೆಗಳು ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾಶೆಗಳಿಗೆ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ದಾಕಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಗಣತಿ ಕೊಡುವ ಬಾಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಕೊಡಬಹುದು.

ಸಾಪೇಕ್ಶ ಸಂಕೆ	ಬಾಶೆ	ಸಂಕೆ	%
ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಕನ್ನಡ	17,64,713	71.952%
ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಉರ‍್ದು	2,77,947	11.332%
’’	ತೆಲುಗು	2,37,403	9.679%
’’	ಹಿಂದಿ	1,17,956	4.809%
ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ತಮಿಳು	25,414	1.036%
’’	ಮರಾಟಿ	19,924	0.812%
ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಮಲಯಾಳಂ	2,309	0.094%
’’	ಓಡಿಯಾ	1,198	0.048%
’’	ಕೊಂಕಣಿ	1,007	0.041%
ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಗುಜರಾತಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ತುಳು, ಇತರ, ಪಂಜಾಬಿ, ಸಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಶು, ನೇಪಾಲಿ, ಬಿಲ್/ಬಿಲೊಡಿ	4,441	0.181%
ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ	ಮೂವತ್ಮೂರು ಬಾಶೆಗಳು	283	0.011%
ಒಟ್ಟು ಮಾತುಗರು	24,52,595	100%

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಕಲಾಗಿರುವ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ತುಸು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬಾಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಶಿಕ ಚಿತ್ರಣ ತುಸು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಬಾಶೆಯ ಒಳಗೆ ದಾಕಲಾಗಿರುವ ಕರ‍್ನಾಟಕದ ಸಂದರ‍್ಬದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದವೆನಿಸುವಂತ ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಸಿದೆ.

ಹಿಂದಿ 1,17,956

ಬಂಜಾರಿ 954

ಬೋಜ್ಪುರಿ 433

ಹಿಂದಿ 35,101

ಲಮಾಣಿ/ಲಂಬಾಡಿ 74,684

ಮಾರ‍್ವಾರಿ 5,582

ರಾಜಸ್ತಾನಿ 960

ಸುಗಾಲಿ 6

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ದಾಕಲಾದ ಹಿಂದಿ ಮಾತಾಡುವ ಮಂದಿ 1,17,956. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಮಾತುಗರು 35,101 ಮಾತ್ರ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂದಿಯ 29.757% ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ 1.431% ಆಗುತ್ತದೆ. ಲಂಬಾಣಿಯ ಮಾತುಗರ ಸಂಕೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಲಮಾಣಿ ಹೆಸರಿನ 74,684, ಬಂಜಾರಿ ಹೆಸರಿನ 954 ಮತ್ತು ಸುಗಾಲಿ ಹೆಸರಿನ 6 ಮಂದಿ ಸೇರಿ ಲಂಬಾಣಿಗೆ 75,644 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂದಿಯ 64.128% ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ 3.084% ಆಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಲಂಬಾಣಿ ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಮಾರ‍್ವಾರಿ ಬಾಶೆಗೆ 5,582 (0.227%) ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಸೇರುತ್ತದೆ. 

ಕನ್ನಡ ಬಾಶೆಯೊಳಗೆ ಇತರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೆಯ ಅಂದರೆ 2,596 (0.105%) ಮಂದಿ ಇದೆ. ಇದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಇರುವ ಕೊಂಕಣಿ (1,007) ಬಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡುಬಿ ಮಾತಾಡುವ 13 ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ 6 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿ ಮಾತಾಡುವ 988 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗರು ಇರುವ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಈಗ ತಾಯ್ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇಲಿನ ಚರ‍್ಚೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಶೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಮರುಹೊಂದಿಸಬಹುದು.

ಸಾಪೇಕ್ಶ ಸಂಕೆ	ಬಾಶೆ	ಸಂಕೆ	%
ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಕನ್ನಡ	17,62,103	71.846%
ಹತ್ತು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಉರ‍್ದು	2,77,932	11.332%
’’	ತೆಲುಗು	2,37,380	9.678%
ಒಂದು ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಲಂಬಾಣಿ	75,638	3.083%
’’	ಹಿಂದಿ	35,101	1.431%
’’	ತಮಿಳು	24,809	1.011%
’’	ಮರಾಟಿ	19,910	0.811%
ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು	ಮಾರ‍್ವಾರಿ	5,582	0.227%
’’	ಕನ್ನಡ-ಇತರ	2,596	0.105%
’’	ಮಲಯಾಳಂ	2,304	0.093%
’’	ಓಡಿಯಾ	1,194	0.048%

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬಾಶೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಪ್ರದೇಶ	ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಕೆ	ಬಾಶೆ	ಮಾತುಗರು	ಜಿಲ್ಲೆಯ %	ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತಾನ
ಬಳ್ಳಾರಿ	24,52,595	ಕನ್ನಡ	17,62,103	71.846%	1
		ಉರ‍್ದು	2,77,932	11.332%	2
		ತೆಲುಗು	2,37,380	9.678%	3
		ಲಂಬಾಣಿ	75,638	3.083%	4
		ಹಿಂದಿ	35,101	1.431%	5
		ತಮಿಳು	24,809	1.011%	6
		ಮರಾಟಿ	19,910	0.811%	7
		ಮಾರ‍್ವಾರಿ	5,582	0.227%	8
		ಇತರ-ಕನ್ನಡ	2,596	0.105%	9
		ಮಲಯಾಳಂ	2,304	0.093%	10